Nước ngầm, băng hà và bảo vệ nước ngọt

Nước ngầm nằm trong tầng chứa nước thường xuyên dưới bề mặt đất. Nguồn bổ sung chủ yếu là nước mưa, nước sông, hồ thấm xuống đất. Nước được giữ trong các lỗ rỗng hoặc khe nứt của đất đá; không nên hình dung mọi tầng nước ngầm đều là một hồ rỗng dưới đất. Trên hình, lần theo mũi tên nước thấm qua đất đá tới tầng chứa nước. Đường đứt ngang biểu diễn mực nước ngầm trong mô hình; lớp không thấm phía dưới hạn chế nước tiếp tục thấm sâu. Lượng nước ngầm và độ sâu mực nước khác nhau theo địa hình, nguồn cung cấp, lượng bốc hơi cùng các điều kiện khác.

Nước ngầm được khai thác phục vụ sinh hoạt và tưới; đồng thời góp phần ổn định dòng chảy của sông. Vì có trao đổi với các nguồn nước khác, nước ngầm thuộc vòng tuần hoàn nước. Khai thác quá mức có thể làm mực nước ngầm hạ thấp, giảm nguồn cung và góp phần gây sụt lún ở nơi có điều kiện phù hợp. Không thể chỉ khoan sâu hơn rồi coi nguồn nước là vô hạn. Chất thải trên mặt đất cũng có thể ảnh hưởng chất lượng nước ngầm khi thấm xuống.

Băng hà là những khối băng trên lục địa chuyển động rất chậm dưới tác động của trọng lực. Băng hà tập trung chủ yếu ở châu Nam Cực, đảo Grơn-len và còn có ở các vùng núi cao. Băng hà khác lớp băng mỏng hình thành trên một mặt hồ trong thời gian lạnh. Theo số liệu khái quát SGK, băng hà giữ gần 70% trữ lượng nước ngọt của Trái Đất. Con số này phù hợp với tỉ lệ băng 68,7% trong hình thành phần nước ngọt đã học; không phải gần 70% của toàn bộ nước mặn và ngọt. Băng hà góp phần điều hòa nhiệt độ và cung cấp nước cho các dòng sông khi tan. Vai trò dự trữ nước ngọt lớn không có nghĩa toàn bộ lượng băng ở xa nơi dân cư đều có thể lấy dùng ngay.

Bảo vệ nước ngọt cần kết hợp tiết kiệm, khai thác có quy hoạch và hạn chế ô nhiễm. Với nước ngầm, cần xem khả năng bổ sung và mức khai thác; không tùy tiện khoan, hút nước. Xử lí chất thải trước khi đưa ra môi trường góp phần bảo vệ cả nước mặt và nước dưới đất. Khi tìm hiểu một giếng hoặc nguồn nước ở địa phương, có thể thu thập thông tin từ gia đình, cơ quan chuyên môn hoặc tài liệu đáng tin cậy. Ghi mục đích sử dụng và những thay đổi đã được xác nhận; không tự đoán nguyên nhân suy giảm chỉ từ một lần quan sát.