Nhận biết núi, đồi, cao nguyên và đồng bằng

Độ cao tuyệt đối là khoảng cách theo chiều thẳng đứng từ một điểm đến mực nước biển trung bình. Độ cao tương đối là khoảng cách theo chiều thẳng đứng từ một điểm ở trên cao đến một điểm khác ở dưới thấp. Ví dụ minh họa: đỉnh một ngọn núi cao 800 m so với mực nước biển, chân núi cao 300 m so với mực nước biển. Độ cao tuyệt đối của đỉnh là 800 m; độ cao của đỉnh so với chân là 800 − 300 = 500 m. Hai số dùng hai mốc khác nhau, nên không thể đổi chỗ.

Không chỉ nhìn một con số. Cần biết mốc đo và hình dạng bề mặt để phân biệt các dạng địa hình. | Dấu hiệu | Núi | Đồi | |---|---|---| | Độ cao | Từ 500 m trở lên so với mực nước biển | So với vùng xung quanh thường không quá 200 m | | Hình dạng | Nhô cao rõ; thường đỉnh nhọn, sườn dốc | Đỉnh tròn, sườn thoải | | Dấu hiệu | Cao nguyên | Đồng bằng | |---|---|---| | Độ cao | Thường trên 500 m so với mực nước biển | Hầu hết dưới 200 m so với mực nước biển | | Hình dạng | Mặt khá phẳng hoặc gợn sóng; sườn dốc, có nơi thành vách | Mặt khá phẳng hoặc hơi gợn sóng | Các từ “thường”, “hầu hết” chỉ đặc điểm phổ biến. Không biến chúng thành quy tắc không có ngoại lệ. Mốc của đồi trong bảng là vùng xung quanh, khác mốc mực nước biển ở các hàng khác.

Mở SGK trang 135–136: so ảnh núi An-pơ với ảnh đồi, ảnh cao nguyên Pa-ta-gô-ni với ảnh đồng bằng châu thổ sông Cửu Long. Quan sát đỉnh, sườn và bề mặt rộng hay hẹp; đối chiếu chú thích để biết dạng địa hình. Ảnh phối cảnh không tự cung cấp chính xác độ cao so với mực biển. Khi sưu tầm ảnh địa hình ở Việt Nam, giữ tên nguồn, chú thích và địa điểm đã kiểm. Chọn các ảnh làm rõ khác biệt hình dạng; nếu nêu địa chỉ hành chính hiện nay, cần nguồn cập nhật đúng phạm vi sau sắp xếp. Không tự đổi địa chỉ tỉnh trong ảnh cũ rồi coi ảnh, số liệu thuộc đơn vị mới.