Khí áp và các loại gió thường xuyên

Không khí có trọng lượng và gây sức ép lên bề mặt Trái Đất. Sức ép đó gọi là khí áp. Dụng cụ đo là khí áp kế; SGK dùng đơn vị miliba, kí hiệu mb. Khí áp thay đổi theo nơi và thời điểm. Áp cao, áp thấp biểu thị sự khác nhau về sức ép của không khí trong vùng được xét. Không thể chỉ nhìn một con số rồi kết luận mọi nơi trên Trái Đất đều có cùng loại khí áp. Gió là sự chuyển động của không khí từ nơi áp cao về nơi áp thấp. Chênh lệch khí áp tạo ra sự chuyển động; sự tự quay của Trái Đất làm hướng chuyển động bị lệch phải ở bán cầu Bắc, lệch trái ở bán cầu Nam. Khi thực hành đo khí áp, dùng khí áp kế theo hướng dẫn của thiết bị và giáo viên. Đặt dụng cụ ổn định tại nơi đo, kiểm tra đơn vị trên thang hoặc màn hình, chờ chỉ số ổn định rồi đọc và ghi số cùng đơn vị, địa điểm, thời điểm. Ví dụ, màn hình hiển thị 1 008 mb thì ghi khí áp 1 008 mb; không đổi đơn vị thành °C hoặc %. Muốn so sánh theo thời gian, cần giữ cùng vị trí và cách đo.

Các đai khí áp phân bố xen kẽ và gần đối xứng qua Xích đạo. Từ Xích đạo đến mỗi cực lần lượt gặp: áp thấp Xích đạo, áp cao cận chí tuyến khoảng 30°, áp thấp ôn đới khoảng 60°, áp cao cực khoảng 90°. Đai khoảng 30° không phải chính đường chí tuyến 23°27′. Trên hình, tìm đai cao và đai thấp trước rồi lần theo mũi tên nối hai đai. Tên hướng gió gọi theo nơi gió thổi từ đó đến: gió đông bắc xuất phát từ đông bắc, thổi về tây nam. | Loại gió | Thổi từ đai cao về đai thấp | |---|---| | Mậu dịch | Áp cao khoảng 30° → áp thấp Xích đạo | | Tây ôn đới | Áp cao khoảng 30° → áp thấp khoảng 60° | | Đông cực | Áp cao cực → áp thấp khoảng 60° |

Khi đọc hình khí áp và gió trong SGK trang 144, xác định Xích đạo và hai bán cầu trước. Tìm một đai áp cao, lần theo mũi tên tới đai áp thấp, rồi đối chiếu tên loại gió và hướng xuất phát. Trong thực tế, gió có thể được khai thác để phát điện. Cần xem điều kiện gió của địa điểm qua theo dõi, đo đạc; sơ đồ gió thường xuyên không đủ để khẳng định mọi nơi cùng vĩ độ đều xây được nhà máy điện gió như nhau.