Xu thế đa cực: biểu hiện và vận dụng

| Biểu hiện | Quan hệ cần giải thích | |---|---| | Các nước lớn gia tăng vai trò | Tiềm lực kinh tế, chính trị, quân sự và đối ngoại làm ảnh hưởng quốc tế tăng | | Sức mạnh Mỹ suy giảm tương đối | So sánh với sự vươn lên của những trung tâm khác, không chỉ nhìn một đại lượng riêng | | Trung tâm, tổ chức gia tăng vai trò | Hợp tác, điều phối kinh tế và quan hệ quốc tế có thêm chủ thể ảnh hưởng | SGK nêu sự phát triển của Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Nhật Bản và một số nước trong EU. Các trung tâm có thế mạnh khác nhau, nên không chỉ dùng một thứ hạng kinh tế để thay toàn bộ vị thế quốc tế. Suy giảm tương đối nhấn vào tương quan so sánh. Một nước có thể vẫn có tiềm lực lớn trong khi khoảng cách với các trung tâm khác thu hẹp. Nhận xét ấy khác với khẳng định mọi mặt sức mạnh đều giảm tuyệt đối hoặc các nước đã có sức mạnh bằng nhau.

SGK dùng G 20 và ASEM để minh hoạ sự gia tăng vai trò của những cơ chế hợp tác quốc tế, khu vực. Các chủ thể tham gia điều phối, đối thoại và thúc đẩy hợp tác; cần tìm hiểu chức năng cụ thể thay vì chỉ liệt kê chữ viết tắt. Sự nổi lên của nhiều trung tâm không đơn thuần là đếm thêm nước tham dự một hội nghị. Cần chỉ ra có thay đổi gì về tiềm lực, khả năng hợp tác, tiếng nói hoặc ảnh hưởng. Một hoạt động có thể minh hoạ hợp tác quốc tế nhưng chưa đủ để chứng minh mọi mặt của xu thế đa cực.

Chọn một vấn đề có nguồn chính thức và thời điểm rõ, chẳng hạn hợp tác khu vực. Mô tả trước sự kiện và chủ thể; tiếp theo xác định phần nào liên hệ đối thoại, hợp tác, vai trò tổ chức hoặc thay đổi tương quan; cuối cùng nêu dẫn chứng hỗ trợ và giới hạn nhận xét. Một hội nghị có nhiều bên tham gia cho thấy hoạt động đa phương. Muốn dùng để phân tích xu thế đa cực, phải giải thích thêm vai trò và khả năng ảnh hưởng của các bên. Không đồng nhất số người dự họp với số cực quyền lực, cũng không suy từ một sự kiện rằng cạnh tranh đã biến mất.