Cộng đồng ASEAN: từ ý tưởng đến thành lập

| Mốc | Vai trò trong quá trình | |---|---| | 1997 | Tầm nhìn ASEAN 2020 khẳng định ý tưởng xây dựng cộng đồng | | 2003 | Tuyên bố Ba-li II xác định ba trụ cột hợp tác | | 2009 | Lộ trình xây dựng Cộng đồng 2009–2015 cụ thể hoá kế hoạch | | 22-11-2015 | Các nhà lãnh đạo kí Tuyên bố thành lập Cộng đồng | | 31-12-2015 | Cộng đồng ASEAN chính thức thành lập | Tên Tầm nhìn 2020 chỉ định hướng tới tương lai, không phải năm văn kiện bắt đầu được thông qua. Tương tự, tuyên bố kí tháng 11 xác định việc cộng đồng thành lập cuối tháng 12. Đọc đúng hành động gắn từng mốc giúp thấy một quá trình thay vì một danh sách ngày tháng.

Mục tiêu xây dựng cộng đồng là đưa ASEAN tới mức liên kết sâu rộng và ràng buộc hơn trên cơ sở pháp lí Hiến chương ASEAN, đồng thời mở hợp tác với bên ngoài. Các trụ cột Chính trị–An ninh, Kinh tế, Văn hoá–Xã hội gắn kết, hỗ trợ hoà bình, ổn định và thịnh vượng. Tư liệu Tầm nhìn 2020 trong SGK thể hiện mong muốn gắn bó dựa trên những mối liên hệ lịch sử, di sản văn hoá và bản sắc chung khu vực. Tư liệu Tuyên bố Ba-li II cho thấy cấu trúc hợp tác trên ba trụ cột. Hai văn kiện giúp theo dõi bước chuyển từ định hướng tới cách tổ chức thực hiện. Đọc Tư liệu 1, ghi năm thông qua 1997 và nội dung hướng tới 2020. Đối chiếu Tư liệu 2 ở trang 26 để xác định vai trò của ba trụ cột.

Lộ trình 2009–2015 cùng những kế hoạch trên từng trụ cột xác định công việc xây dựng một cộng đồng gắn kết chính trị, liên kết kinh tế, có trách nhiệm xã hội. Kết nối và thu hẹp khoảng cách phát triển cũng giúp tăng khả năng tham gia của các thành viên. Trong quan hệ đối ngoại, ASEAN tiếp tục mở hợp tác qua những cơ chế do ASEAN giữ vai trò chủ đạo. Xây dựng cộng đồng không phải đóng cửa với thế giới; các lĩnh vực đối nội và quan hệ bên ngoài có thể bổ sung cho nhau. Đến 2015, các kế hoạch được triển khai về cơ bản, tạo cơ sở tuyên bố thành lập. Những cam kết và nhiệm vụ phát triển vẫn tiếp tục sau mốc này.