Biển Đông đối với Việt Nam: quốc phòng, an ninh và kinh tế

Hệ thống đảo, quần đảo của Việt Nam ở Biển Đông hợp thành những địa bàn quan trọng bảo vệ vùng trời, vùng biển và đất liền. Các vị trí quan sát, hậu cần và lực lượng thực hiện nhiệm vụ góp phần bảo vệ chủ quyền, các hoạt động hợp pháp và an ninh, an toàn trên biển. Có thể dùng ví dụ Cồn Cỏ ở phía nam vịnh Bắc Bộ hoặc vịnh Cam Ranh với vị trí, địa hình thuận lợi để giải thích giá trị chiến lược. Địa hình tạo điều kiện, còn hiệu quả bảo vệ cần tổ chức lực lượng, cơ sở và hoạt động phù hợp; không coi một hòn đảo tự bảo đảm mọi nhiệm vụ quốc phòng. Bảo vệ không gian biển, các tuyến vận tải và hoạt động kinh tế có quan hệ với giữ ổn định đời sống cư dân. Cần giải thích bằng những quan hệ ấy thay vì chỉ dùng nhận xét chung “biển rất quan trọng”.

Vị trí và tài nguyên Biển Đông tạo điều kiện cho Việt Nam phát triển vận tải, dịch vụ cảng, khai thác và nuôi trồng thuỷ sản, dầu khí, sửa chữa–đóng tàu và du lịch. Các ngành sử dụng những lợi thế khác nhau nhưng có thể hỗ trợ nhau thông qua cảng, dịch vụ hậu cần và thị trường. | Điều kiện | Hoạt động được tạo thuận lợi | |---|---| | Vị trí giao thông, vịnh và cảng | Vận tải, trung chuyển, giao thương quốc tế, dịch vụ hàng hải. | | Sinh vật biển và vùng nuôi trồng | Khai thác, nuôi trồng, chế biến thuỷ sản phù hợp nguồn lợi. | | Khoáng sản, dầu khí | Thăm dò, khai thác và các dịch vụ liên quan theo quy định. | | Cảnh quan, hệ sinh thái | Du lịch, nghiên cứu, bảo tồn gắn với bảo vệ môi trường. | Biển Đông là cửa ngõ kết nối Việt Nam với thị trường khu vực và thế giới; hàng hoá xuất nhập khẩu chủ yếu được vận chuyển bằng đường biển theo nội dung SGK. Hệ thống cảng và dịch vụ liên quan giúp biến lợi thế vị trí thành hoạt động kinh tế cụ thể. Tiềm năng chưa đồng nghĩa kết quả tự có. Cần cơ sở vật chất, nhân lực, quản lí, khoa học–công nghệ và môi trường ổn định. Khai thác sinh vật cần bảo vệ khả năng phục hồi; du lịch và dịch vụ cần hạn chế chất thải, giữ cảnh quan, chất lượng nước. Phát triển kinh tế biển gắn với quốc phòng, an ninh và sử dụng bền vững nguồn lực.

Chọn một địa phương ven biển hoặc một đảo được SGK giới thiệu, như Hải Phòng, Đà Nẵng, Quy Nhơn, Phú Quốc. Ghi lợi thế, hoạt động kinh tế và một yêu cầu bảo vệ môi trường hoặc an ninh. Nếu ghi đơn vị hành chính hiện nay, đối chiếu nguồn cập nhật: SGK hiện hành đặt cảng Quy Nhơn ở tỉnh Gia Lai, Phú Quốc ở tỉnh An Giang; không thay đổi tên địa danh của sự kiện lịch sử. Lập sơ đồ với hai nhánh quốc phòng–an ninh và kinh tế. Mỗi nhánh cần một ví dụ cùng câu giải thích về tác động. Có thể dùng hình cảng biển để minh hoạ giao thương, nhưng một ảnh đô thị hoặc cảng chưa đủ chứng minh toàn bộ kết quả kinh tế của địa phương. Nêu một đề xuất bền vững, chẳng hạn giảm chất thải nhựa trong hoạt động du lịch hoặc bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản theo quy định. Giải thích nguồn lực nào được giữ và vì sao hoạt động kinh tế phụ thuộc nguồn lực đó.