Thành tựu và ý nghĩa của Văn hoá Phục hưng

Văn hoá Phục hưng là trào lưu văn hoá ở Tây Âu, tiêu biểu trong các thế kỉ XIV–XVI. Phong trào tiếp thu những giá trị của Hy Lạp–La Mã cổ đại, đồng thời phát triển sáng tạo trong hoàn cảnh xã hội mới. Sự phát triển kinh tế và sự hình thành giai cấp tư sản gắn với nhu cầu có một đời sống văn hoá, tư tưởng phù hợp hơn. Các tác giả đề cao giá trị con người, tự do cá nhân và tinh thần dân tộc, phê phán những ràng buộc của chế độ phong kiến và sự lũng đoạn của Giáo hội đương thời. “Phục hưng” vì thế không chỉ là làm lại những tác phẩm cổ. Việc học tập thành tựu cổ đại trở thành cơ sở cho sáng tạo và cho cuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng.

Văn học phát triển ở thơ, tiểu thuyết và kịch. Các tác giả tiêu biểu gồm Đan-tê với Thần khúc, Xéc-van-tét với Đôn Ki-hô-tê, Sếch-xpia với Hăm-lét, Ô-ten-lô, Rô-mê-ô và Giu-li-ét. Trong nghệ thuật, Lê-ô-na đờ Vanh-xi nổi bật với Nàng Mô-na Li-sa và Bữa tiệc cuối cùng; Mi-ken-lăng-giơ có tượng Đa-vít, Đức Mẹ sầu bi; Ra-pha-en có Trường học A-ten. Kiến trúc chú trọng hình học, sự đối xứng và tỉ lệ. | Dẫn chứng và lĩnh vực | Điều giúp nhận ra | | --- | --- | | **Hăm-lét:** Kịch | Văn học có những thành tựu lớn về con người và đời sống | | **Nàng Mô-na Li-sa:** Hội hoạ | Sự phát triển của nghệ thuật thể hiện con người | | **Tượng Đa-vít:** Điêu khắc | Sáng tạo về hình thể và vẻ đẹp con người | | **Trường học A-ten:** Hội hoạ | Sự tiếp nhận, tôn vinh tri thức và các học giả cổ đại | Trường học A-ten là tác phẩm thời Phục hưng thể hiện các học giả cổ đại. Không được dùng bức tranh như ảnh ghi trực tiếp một cuộc gặp đã xảy ra tại A-ten.

Thiên văn học có đóng góp nổi bật của Cô-péc-ních với thuyết Nhật tâm; Ga-li-lê dùng kính thiên văn quan sát bầu trời. Tri thức và cách tìm hiểu thế giới tiếp tục phát triển, góp phần thách thức những quan niệm bị chi phối bởi thần học. Kĩ thuật cũng tiến bộ trong dệt, khai mỏ, luyện kim, đóng tàu và nhiều ngành khác. Cần phân biệt quan niệm địa tâm đặt Trái Đất ở trung tâm với bước chuyển sang cách giải thích nhật tâm gắn với Mặt Trời. Đây là nội dung lịch sử nhận thức khoa học; không suy ra rằng Mặt Trời là trung tâm của toàn bộ vũ trụ. Tư tưởng đề cao con người và quyền tự do cá nhân có ý nghĩa đối với những chuyển biến xã hội. Văn hoá Phục hưng là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng của giai cấp tư sản chống chế độ phong kiến lỗi thời, mở đường cho văn minh Tây Âu phát triển. Khi giải thích ý nghĩa, cần dùng dẫn chứng ở nhiều lĩnh vực: sự tôn vinh con người trong nghệ thuật, những đóng góp thiên văn và các tư tưởng mới. Một tác phẩm tiêu biểu có thể minh hoạ một mặt, chưa đại diện toàn bộ phong trào.