Đoàn kết, bình đẳng, tương trợ cùng phát triển
Đảng và Nhà nước Việt Nam nhất quán quan điểm đoàn kết, bình đẳng, tương trợ nhau cùng phát triển. Quan điểm được thể hiện trong các văn kiện, Hiến pháp và được cụ thể hoá thành chính sách qua các thời kì.
Điều 5 Hiến pháp năm 2013, trong bản hợp nhất sau sửa đổi năm 2025, khẳng định sự thống nhất của các dân tộc cùng sinh sống; bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau phát triển và nghiêm cấm kì thị, chia rẽ dân tộc. Các dân tộc có quyền dùng tiếng nói, chữ viết, giữ gìn bản sắc dân tộc, phát huy truyền thống văn hoá tốt đẹp.
Bình đẳng không có nghĩa mọi cộng đồng có điều kiện sống giống hệt nhau. Chính sách cần tính đến đặc điểm, nhu cầu để tạo điều kiện phát huy nội lực và cùng phát triển. Quan điểm chung và biện pháp phù hợp từng nơi bổ sung cho nhau, không đối lập nhau.
Bài luyện
Nhận định nào phù hợp với quan điểm chính sách dân tộc trong bài?
Bình đẳng không đồng nghĩa mọi điều kiện thực tế giống nhau.
Giữ gìn bản sắc và đoàn kết có thể cùng được thực hiện.
Các dân tộc đều được tôn trọng, có quyền giữ gìn bản sắc tốt đẹp.
Đúng. Quan điểm chung được cụ thể hoá theo thực tiễn.
Lời giải
Chính sách nhất quán hướng tới đoàn kết, bình đẳng và phát triển. Đặc điểm khác nhau cần được tính đến trong biện pháp để mọi cộng đồng phát huy nội lực.
Chính sách trên nhiều lĩnh vực
| Lĩnh vực | Nội dung cơ bản |
|---|---|
| Kinh tế | Phát huy tiềm năng, thế mạnh; phát triển vùng dân tộc thiểu số, từng bước khắc phục chênh lệch |
| Văn hoá | Xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc, gồm giá trị của các dân tộc |
| Xã hội | Thực hiện chính sách xã hội phù hợp đặc điểm, điều kiện và truyền thống cộng đồng |
| Quốc phòng, an ninh | Củng cố địa bàn chiến lược, gắn đoàn kết với bảo vệ đất nước |
Tính toàn diện thể hiện ở việc quan tâm nhiều mặt có quan hệ với nhau. Chương trình phát triển sản xuất có thể tác động đến việc làm, thu nhập; hoạt động giáo dục vừa nâng cao tri thức, vừa góp phần phát triển nguồn nhân lực.
Sách lấy trường phổ thông dân tộc nội trú làm ví dụ về sự quan tâm trong giáo dục. Khi tìm hiểu một chương trình cụ thể tại địa phương, cần đọc nguồn chính thức về mục tiêu, đối tượng, hoạt động và kết quả; không tự suy mọi chương trình đều có cùng điều kiện hưởng hoặc cách thực hiện.
Bài luyện
Vì sao trường phổ thông dân tộc nội trú là ví dụ phù hợp khi học chính sách dân tộc?
Phát triển cần nhiều điều kiện và biện pháp phối hợp.
Giáo dục không thay thế toàn bộ sinh hoạt văn hoá.
Chính sách còn gồm kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh.
Đúng. Cần đặt ví dụ trong quan hệ giữa các lĩnh vực.
Lời giải
Ví dụ cho thấy một biện pháp cụ thể về giáo dục, góp phần phát triển nguồn nhân lực. Đây là một mặt trong chính sách toàn diện, không phải toàn bộ chính sách.
Thực hành: giới thiệu cộng đồng và sự gắn bó
Có thể chọn một dân tộc hoặc một di sản văn hoá của cộng đồng tại địa phương để làm bài giới thiệu ngắn. Câu hỏi cần vừa sức, chẳng hạn: “Nghề truyền thống này có vai trò gì trong đời sống và sự giao lưu tại địa phương?”.
Lập dàn ý gồm cộng đồng, phạm vi và thời gian; hoạt động kinh tế; nét đời sống vật chất, tinh thần liên quan; sự gìn giữ, biến đổi; một việc góp phần phát huy giá trị và đoàn kết. Tìm nguồn sách, cơ quan văn hoá, bảo tàng, hoặc lời kể được ghi nhận rõ. Với nhóm học tập, phân công tìm nguồn, đối chiếu, viết và trình bày.
Sản phẩm cần có tên, dẫn chứng, hình được phép sử dụng, chú thích và danh mục nguồn. Khi dùng số liệu, địa danh hoặc thông tin về chương trình hiện hành, ghi đúng mốc và đối chiếu nguồn phù hợp. Không lấy một ảnh, một người hay một câu chuyện để đại diện mọi thành viên của dân tộc.
Trước khi trình bày, tự kiểm: có nhầm dân số với giá trị văn hoá không; có tôn trọng cách gọi, thông tin của cộng đồng không; việc đề xuất có thiết thực không. Câu luyện giúp kiểm cách hiểu, còn sản phẩm sưu tầm và giới thiệu vẫn cần được thực hiện.
Bài luyện
Một bài tìm hiểu chính sách địa phương cần thông tin nào để có căn cứ?
Cần nguồn có thể kiểm tra.
Đúng. Những thông tin này giúp giới thiệu đúng phạm vi.
Không tự ghép thông tin giữa các địa phương, thời kì.
Tên gọi chưa cho biết nội dung và điều kiện cụ thể.
Lời giải
Chính sách được cụ thể hoá theo từng điều kiện. Nêu đúng nguồn, phạm vi, thời điểm giúp tránh biến một ví dụ thành quy định chung cho mọi nơi.
Bài luyện
Đề xuất nào phù hợp với trách nhiệm giữ gìn bình đẳng và đoàn kết?
Thông tin cần có căn cứ và tôn trọng cộng đồng.
Khác ngôn ngữ đặt ra nhu cầu hỗ trợ giao tiếp, không phải lí do phủ nhận hợp tác.
Giá trị của các cộng đồng đều cần được tôn trọng.
Đúng. Hành động cụ thể gắn hiểu biết với trách nhiệm.
Lời giải
Trân trọng bình đẳng thể hiện trong cách hợp tác và cách nói về các cộng đồng. Giới thiệu đúng nguồn, hỗ trợ nhau và không kì thị góp phần giữ gìn khối đoàn kết.
Đang học