Quản lí tài chính, tín dụng và ngân sách

Bắt đầu bằng một mục tiêu cụ thể: cần bao nhiêu tiền, vào thời điểm nào, mức độ ưu tiên ra sao. Sau đó xác định nguồn thu, dự kiến khoản chi, phân bổ tiền cho nhu cầu thiết yếu và mục tiêu tiết kiệm; ghi chép, đối chiếu thực tế để điều chỉnh. Thu nhập chủ động gắn với lao động, hoạt động kinh doanh; thu nhập thụ động có thể đến từ tiền lãi gửi tiết kiệm hoặc cho thuê tài sản. Không coi khoản vay là thu nhập kiếm được: tiền vào tài khoản tăng nhưng nghĩa vụ trả nợ cũng tăng. Phân biệt chi thiết yếu như ăn ở, học tập, chăm sóc sức khỏe với chi có thể điều chỉnh như một món giải trí chưa cần ngay. Kế hoạch phải phù hợp gia đình; một tỉ lệ chia tiền mẫu không phải quy tắc bắt buộc cho mọi hoàn cảnh.

Tín dụng là quan hệ chuyển giao quyền sử dụng vốn trong thời hạn nhất định, với nghĩa vụ hoàn trả theo thỏa thuận và pháp luật. Đặc điểm cơ bản là dựa trên sự tin tưởng, có thời hạn và có hoàn trả; trong tín dụng ngân hàng thông thường, người vay trả cả gốc và lãi. | Hình thức | Dấu hiệu | |---|---| | Tín dụng ngân hàng | Ngân hàng cấp vốn, người vay hoàn trả theo hợp đồng | | Cho vay tín chấp | Dựa vào uy tín, khả năng trả nợ, không có tài sản bảo đảm theo cách gọi phổ thông của dịch vụ | | Cho vay thế chấp | Có tài sản bảo đảm cho nghĩa vụ trả nợ | | Tín dụng thương mại | Quan hệ mua bán chịu giữa các chủ thể kinh doanh | | Tín dụng tiêu dùng | Phục vụ nhu cầu tiêu dùng, có thể qua khoản vay, trả góp hoặc thẻ tín dụng | | Tín dụng nhà nước | Nhà nước tham gia quan hệ tín dụng, chẳng hạn huy động vốn qua trái phiếu | Thẻ tín dụng cho phép chi tiêu trong hạn mức rồi thanh toán theo điều kiện; không phải tiền được cho. Khi so sánh khoản vay, đọc lãi suất theo tháng hay năm, tính trên dư nợ nào, thời hạn, phí và nghĩa vụ trả. Không có tài sản bảo đảm không có nghĩa không phải trả nợ.

Ngân sách nhà nước gồm các khoản thu, chi được dự toán và thực hiện trong thời gian nhất định, do cơ quan có thẩm quyền quyết định để bảo đảm chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Có ngân sách trung ương và ngân sách địa phương. Đây không phải tiền riêng của người quản lí. Thuế là khoản nộp bắt buộc theo luật, là nguồn thu quan trọng của ngân sách; còn góp phần điều tiết sản xuất, tiêu dùng và thu nhập. Thuế trực thu đánh trực tiếp vào thu nhập hoặc tài sản theo luật, ví dụ thuế thu nhập cá nhân. Thuế gián thu thường được tính qua giá hàng hóa, dịch vụ, ví dụ thuế giá trị gia tăng. Tiền thuế không được hoàn trả trực tiếp cho từng người theo đúng số đã nộp. Người dân hưởng lợi qua dịch vụ công, kết cấu hạ tầng và chính sách chung. Kinh phí công phải dùng đúng mục đích, thẩm quyền, tiết kiệm và minh bạch; lấy kinh phí học tập chi cho tiệc riêng là sử dụng sai mục đích.