Dùng ít năng lượng hơn cho cùng một nhiệm vụ
**Sử dụng hiệu quả năng lượng** là đáp ứng cùng công việc hoặc chức năng với ít năng lượng hơn. Ví dụ, hai đèn cho mức chiếu sáng phù hợp như nhau nhưng đèn có công suất thấp hơn tiêu thụ ít điện hơn trong cùng thời gian.
**Tiết kiệm năng lượng** còn gồm tránh dùng khi không cần: tắt đèn ở phòng không có người, tận dụng ánh sáng và thông gió tự nhiên khi phù hợp. Không nên tắt hết đèn đang cần rồi coi phòng tối là chiếu sáng hiệu quả.
Các biện pháp thiết thực: chọn thiết bị phù hợp nhu cầu; bảo dưỡng, vệ sinh theo hướng dẫn; hạn chế mở tủ lạnh lâu; sử dụng điều hòa hợp lí; giảm hành trình không cần thiết và chọn phương tiện phù hợp. Không hi sinh an toàn hay điều kiện học tập để giảm điện bằng mọi giá.
Giảm hao phí giúp giảm chi phí và nhu cầu khai thác tài nguyên. Khi giảm sử dụng điện hoặc nhiên liệu có nguồn gốc hóa thạch, cũng góp phần giảm phát thải; mức giảm cụ thể còn tùy nguồn năng lượng được thay thế.
Cùng độ sáng, công suất nhỏ hơn
Hai đèn cho độ sáng cần thiết như nhau: đèn cũ 40 W, đèn thay thế 10 W. Mỗi ngày dùng 5 giờ, trong 30 ngày. Công suất giảm là 30 W = 0,03 kW; tổng thời gian là 150 giờ.
Điện năng giảm được: $A=0{,}03\times150=4{,}5$ kWh. Đây là phép so sánh trong điều kiện cùng thời gian và mức chiếu sáng đáp ứng yêu cầu; không cần biết giá điện để tính số kWh giảm được.
Bài luyện
Hai đèn có cùng thời gian sử dụng và đều đáp ứng cùng mức chiếu sáng cần thiết. Đèn A công suất 12 W, đèn B 24 W. Nhận xét nào đúng?
Công suất A nhỏ hơn, không lớn hơn.
Đúng: cùng thời gian, điện năng tỉ lệ công suất.
Cùng mức chiếu sáng không có nghĩa cùng công suất tiêu thụ.
Cùng thời gian đã cho phép dùng A = Pt để so sánh.
Lời giải
Điện năng A = Pt. Hai đèn dùng cùng thời gian nên tỉ số điện năng bằng 12/24 = 1/2. Đèn A đáp ứng cùng nhu cầu với một nửa điện năng trong tình huống này. Chọn B.
Bài luyện
Thay đèn 50 W bằng đèn 10 W có cùng mức chiếu sáng cần thiết. Mỗi ngày dùng 4 giờ, trong 25 ngày. Điện năng giảm được là bao nhiêu?
Chưa đổi W sang kW khi tính kWh.
Tổng thời gian là 100 giờ, cần kiểm lại phép nhân.
Đã sai một bậc thập phân khi đổi công suất.
Đúng: giảm 0,04 kW trong 100 giờ.
Lời giải
Công suất giảm: 50 − 10 = 40 W = 0,04 kW. Thời gian: 4 × 25 = 100 giờ. Điện năng giảm: $0{,}04\times100=4$ kWh. Chọn D.