Chọn theo nhiệm vụ
Dụng cụ cần phù hợp với điều muốn tìm hiểu. Bảng sau giúp phân biệt các nhóm thường gặp trong lớp 9.
| Nhiệm vụ | Dụng cụ và công dụng |
|---|---|
| Theo dõi đường truyền ánh sáng | Nguồn sáng tạo chùm hẹp; bản bán trụ và bảng chia độ giúp đo góc tới, góc khúc xạ. |
| Tìm ảnh qua thấu kính | Vật sáng, thấu kính, màn hứng ảnh đặt trên giá quang học; di chuyển các bộ phận để tìm ảnh rõ. |
| Phát hiện dòng điện cảm ứng | Điện kế có vạch 0 ở giữa, kim lệch theo chiều dòng điện; hoặc cuộn dây nối hai LED ngược cực. |
| Đo đại lượng điện | Đồng hồ đa năng đo được nhiều đại lượng; phải chọn đúng chế độ, thang đo và chốt nối theo hướng dẫn. |
| Rót, lọc hoặc tách chất lỏng | Phễu để rót hoặc lọc khi có giấy lọc; phễu chiết để tách các lớp chất lỏng không hòa tan vào nhau. |
| Đun hoặc cô dung dịch | Bình cầu, bát sứ; lưới tản nhiệt giúp phân bố nhiệt khi đun dụng cụ thủy tinh phù hợp. |
| Quan sát nhiễm sắc thể | Kính hiển vi và tiêu bản cố định; sử dụng vật kính và dầu soi đúng hướng dẫn. |
Cùng là quan sát, nhưng cần dụng cụ khác nhau
Để phát hiện dòng điện khi đưa nam châm lại gần cuộn dây, chọn điện kế. Để quan sát nhiễm sắc thể trên tiêu bản, chọn kính hiển vi. Việc chọn dựa trên **đối tượng cần quan sát**, không dựa vào dụng cụ có sẵn gần nhất.
Với nguồn laser, không chiếu vào mắt hoặc hướng có người. Kiểm tra thủy tinh trước khi dùng, tránh va chạm và thay đổi nhiệt độ đột ngột. Chỉ dùng nguồn điện thí nghiệm theo hướng dẫn của giáo viên, không tự nối với điện lưới.
Bài luyện
Cần phát hiện dòng điện cảm ứng và nhận biết khi dòng điện đổi chiều. Dụng cụ phù hợp nhất là gì?
Bảng chia độ dùng đọc góc trong thí nghiệm quang học.
Đúng: kim có thể lệch về hai phía theo chiều dòng điện.
Kính hiển vi dùng quan sát vật rất nhỏ.
Lưới giúp phân bố nhiệt khi đun.
Lời giải
Điện kế phát hiện dòng điện cảm ứng. Vạch 0 ở giữa cho phép quan sát kim lệch về hai phía khi dòng điện có hai chiều ngược nhau. Chọn B.
Bài luyện
Hai chất lỏng không hòa tan vào nhau tạo thành hai lớp rõ rệt. Dụng cụ nào dùng để tách hai lớp theo phương pháp chiết?
Bát sứ thường dùng cô hoặc đun chất.
Bình cầu không có bộ phận điều khiển tháo riêng lớp dưới.
Giấy lọc thường tách chất rắn không tan khỏi chất lỏng.
Đúng: khóa phễu cho tháo lớp dưới ra trước.
Lời giải
Phễu chiết chứa hai lớp chất lỏng không hòa tan vào nhau. Dùng khóa tháo lớp dưới, dừng trước khi lớp trên chảy theo. Phép lọc không phải cách tách hai chất lỏng này. Chọn D.