Lên men rượu khác lên men giấm
Để sản xuất giấm, dung dịch ethanol loãng được chuyển thành acetic acid nhờ vi sinh vật thích hợp, có **oxygen của không khí**:
$$C_2H_5OH+O_2\to CH_3COOH+H_2O.$$
Điều kiện sinh học phù hợp được gọi là **men giấm** trong bài học. Không bỏ O₂ khỏi phương trình, và không coi mọi mẫu ethanol để lâu đều tự tạo được giấm ăn đạt yêu cầu.
Từ nguyên liệu giàu tinh bột hoặc đường, cần phân biệt các giai đoạn: chuyển thành đường phù hợp, lên men tạo ethanol, rồi chuyển ethanol thành acetic acid. Chỉ hòa tan đường vào nước chưa tạo ngay giấm.
Acetic acid dùng làm nguyên liệu để sản xuất ester, vật liệu và nhiều hóa chất. Giấm ăn là một ứng dụng thực phẩm của dung dịch acetic acid được sản xuất đúng quy cách. Không sử dụng acid công nghiệp thay giấm; vị chua hay mùi không chứng minh một mẫu tự lên men là thực phẩm an toàn.
Vì sao dung dịch ethanol loãng có thể có vị chua?
Khi có vi sinh vật và điều kiện thích hợp, ethanol trong dung dịch loãng phản ứng với oxygen của không khí tạo acetic acid. Acid tạo thành làm dung dịch có tính acid và vị chua theo mô tả của sách.
Giải thích ấy không có nghĩa nên nếm mẫu thí nghiệm. Trong báo cáo, dùng dữ kiện về chất ban đầu, điều kiện và sản phẩm; không dùng việc tự nếm làm phép thử.
Bài luyện
Chất nào trong không khí tham gia phương trình tạo acetic acid từ ethanol loãng khi lên men giấm?
Nitrogen không phải chất phản ứng trong phương trình này.
Đúng: C₂H₅OH + O₂ → CH₃COOH + H₂O.
Không lấy H₂ từ không khí để tạo acetic acid theo cách này.
Khí hiếm không tham gia phương trình đang học.
Lời giải
Phản ứng lên men giấm dùng oxygen: C₂H₅OH + O₂ → CH₃COOH + H₂O, có điều kiện men giấm thích hợp. Chọn B.
Bài luyện
Phát biểu nào phân biệt đúng lên men rượu và lên men giấm trong bài học?
Đúng: chất đầu, chất tạo thành và điều kiện của hai quá trình khác nhau.
Đó là các quá trình chuyển hóa hóa học, không chỉ hòa tan.
Đã đảo ngược chiều chuyển hóa và bỏ chất phản ứng O₂.
Vị chua không chứng minh thành phần hay an toàn thực phẩm.
Lời giải
Lên men rượu chuyển đường thành ethanol. Lên men giấm chuyển ethanol loãng thành acetic acid với oxygen và vi sinh vật phù hợp. Không đồng nhất hai quá trình hoặc dùng vị chua để kết luận an toàn. Chọn A.