Lệch bội và đa bội: đếm chiếc hay đếm bộ

Đột biến số lượng NST có thể thuộc hai nhóm: - **Lệch bội:** tăng hoặc giảm số chiếc ở một hoặc một số cặp NST. Ví dụ thể một có 2n−1, thể ba có 2n+1. - **Đa bội:** tăng số bộ NST đơn bội lên hơn hai bộ, như 3n (tam bội), 4n (tứ bội). Nếu loài có 2n = 4 thì một bộ n gồm hai loại NST, mỗi loại một chiếc. Thể ba 2n+1 = 5 chỉ thêm một chiếc ở một loại. Thể tam bội 3n = 6 có ba chiếc ở **mỗi loại**. Không gọi 5 NST là 3n chỉ vì nhiều hơn bình thường. Sai sót phân li NST trong phân bào có thể làm thay đổi số chiếc hoặc số bộ ở tế bào con. **Nhân đôi DNA bình thường** chỉ tạo hai chromatid trên mỗi NST trước phân li; tế bào 2n lúc đó vẫn là 2n, không tự trở thành 4n. Muốn phân loại chắc chắn, cần biết bộ NST bình thường của loài và kiểu thay đổi. Chỉ nghe “số NST là số lẻ” chưa đủ kết luận loại đột biến ở mọi loài.