Tính chất giúp lựa chọn vật liệu
Đồng được kéo thành dây, nhôm được dát thành lá mỏng: đó là biểu hiện của **tính dẻo**. Kim loại còn thường dẫn điện, dẫn nhiệt tốt và có **ánh kim** trên bề mặt sạch.
| Tính chất | Ứng dụng tiêu biểu |
|---|---|
| Dẻo | Kéo sợi đồng, dát mỏng nhôm |
| Dẫn điện | Làm lõi dây dẫn bằng đồng hoặc nhôm |
| Dẫn nhiệt | Làm phần truyền nhiệt của nồi, chảo |
| Ánh kim | Tạo vẻ sáng của đồ trang sức |
Các kim loại có mức độ dẫn điện, độ cứng, khối lượng riêng và nhiệt độ nóng chảy khác nhau. Không phải kim loại nào cũng nhẹ như nhôm hoặc mềm, dễ dát như vàng; không phải mọi kim loại đều bị nam châm hút. Ở nhiệt độ thường, hầu hết kim loại rắn nhưng thủy ngân lỏng.
Vì sao lõi dây điện thường bằng đồng?
Đồng dẫn điện tốt và có thể kéo thành sợi nên phù hợp làm lõi dây. Vỏ nhựa bên ngoài có vai trò cách điện; không được bỏ vỏ chỉ vì đồng là chất dẫn điện tốt.
Nhôm nhẹ hơn sắt, dẫn điện và dẫn nhiệt tốt nên có nhiều ứng dụng khác. Vàng có ánh kim, dẻo và ít biến đổi trong không khí nên được dùng làm đồ trang sức. Việc chọn vật liệu thường xét nhiều tính chất, không chỉ một tính chất riêng lẻ.
Bài luyện
Lá nhôm được tạo thành bằng cách cán mỏng nhôm mà vật liệu không vỡ vụn. Hiện tượng này thể hiện rõ nhất tính chất nào?
Không có sự truyền nhiệt được xét trong hiện tượng này.
Không có dòng điện được xét trong hiện tượng này.
Đúng: nhôm biến dạng thành lá mỏng mà không vỡ vụn.
Ánh kim nói về vẻ sáng, không giải thích việc cán mỏng.
Lời giải
Tính dẻo cho phép kim loại biến dạng như dát mỏng, kéo sợi mà không vỡ vụn trong điều kiện phù hợp. Cán nhôm thành lá mỏng thể hiện tính dẻo. Chọn C.
Bài luyện
Cặp tính chất nào trực tiếp giúp đồng được dùng làm lõi dây điện?
Đúng: cần vừa dẫn dòng điện vừa gia công thành dây.
Đồng dẫn nhiệt; ánh kim không phải lí do chính để chọn lõi dây.
Không thể coi đồng luôn bị nam châm hút.
Đồng dùng làm lõi vì dẫn điện, không phải cách điện.
Lời giải
Lõi dây cần dẫn điện tốt và có dạng sợi dài. Đồng đáp ứng nhờ tính dẫn điện và tính dẻo, cho phép kéo sợi. Chọn A.