Khí nhà kính làm chậm mất nhiệt ra không gian
Bề mặt Trái Đất nhận năng lượng từ Mặt Trời rồi phát bức xạ nhiệt ra môi trường. Khí nhà kính hấp thụ và phát lại một phần bức xạ nhiệt này, làm chậm sự mất nhiệt ra không gian. **Hiệu ứng nhà kính tự nhiên** giúp Trái Đất ấm hơn so với khi không có các khí ấy.
CO₂, CH₄ là hai khí nhà kính quan trọng trong bài học; ngoài ra còn có hơi nước và những khí khác. Đốt nhiên liệu hóa thạch làm tăng CO₂; mất rừng làm giảm khả năng hấp thụ, đồng thời có thể giải phóng carbon đã tích trữ. Chăn nuôi, chất thải và rò rỉ khi khai thác nhiên liệu góp phần tăng methane.
Khi hoạt động con người làm lượng khí nhà kính tăng, hiệu ứng giữ nhiệt tăng thêm và góp phần làm nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng. Không nhầm cơ chế này với “khí nhà kính chỉ phản xạ toàn bộ ánh sáng Mặt Trời”, hoặc coi hiệu ứng nhà kính chỉ bắt đầu xuất hiện khi có nhà máy.
Tự nhiên có CO₂, nhưng thêm CO₂ vẫn làm thay đổi cân bằng
CO₂ vừa là nguyên liệu quang hợp, vừa là khí nhà kính. Hai vai trò không phủ định nhau: cây cần CO₂ không có nghĩa lượng CO₂ trong khí quyển tăng đến mức nào cũng không gây tác động.
Cần phân biệt sự có mặt tự nhiên của chất với sự thay đổi nồng độ do hoạt động con người. Bài học không đặt mục tiêu loại bỏ hoàn toàn CO₂ khỏi khí quyển.
Bài luyện
Cặp khí nhà kính được nhấn mạnh trong bài học là gì?
Đúng: CO₂ và methane đều có vai trò trong hiệu ứng nhà kính.
Đây là hai khí chiếm phần lớn không khí, không phải cặp khí nhà kính đang xét.
Đây không phải cặp khí nhà kính được nhấn mạnh.
Đây không phải cặp khí nhà kính được nhấn mạnh.
Lời giải
Carbon dioxide CO₂ và methane CH₄ là hai khí nhà kính quan trọng được học. Hàm lượng nhỏ trong không khí không có nghĩa không ảnh hưởng đến trao đổi nhiệt. Chọn A.
Bài luyện
Phát biểu nào phân biệt đúng hiệu ứng nhà kính tự nhiên với sự gia tăng hiện nay?
Hiệu ứng khí quyển tồn tại tự nhiên, không phụ thuộc việc xây nhà kính.
Cơ chế chính đang học là làm chậm mất bức xạ nhiệt ra không gian.
Một chất có thể đồng thời có nhiều vai trò, trong đó có ảnh hưởng khí hậu.
Đúng: phân biệt nền tự nhiên với phần gia tăng do hoạt động con người.
Lời giải
Khí nhà kính tự nhiên giúp Trái Đất ấm hơn. Hoạt động con người tăng các khí này, làm tăng sự giữ nhiệt và gây ấm lên; không đồng nhất hai ý hoặc phủ nhận vai trò tự nhiên. Chọn D.