btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Ý nghĩa và tác hại của đột biến gene

Lưu trên thiết bị này
Di truyền Mendel và cơ sở phân tử · Chọn bài khác

Biến đổi ở gene không đồng nghĩa mọi tác động đều có hại

Đột biến có thể ảnh hưởng sản phẩm gene: thay đổi trình tự amino acid, hoạt động protein hoặc lượng sản phẩm được tạo. Một số biến đổi không làm thay đổi amino acid hay không gây ảnh hưởng rõ đến chức năng đang xét. **Có hại, có lợi hay trung tính** là đánh giá hệ quả, phụ thuộc biến đổi cụ thể, tổ hợp gene và điều kiện môi trường. Không suy ra mọi đột biến đều gây bệnh, đều biểu hiện ngay hoặc đều là tính trạng lặn. Cũng không có nghĩa mỗi đột biến riêng lẻ bắt buộc vừa có lợi vừa có hại. Đột biến tạo allele mới, góp phần làm đa dạng di truyền và cung cấp nguyên liệu cho chọn giống, tiến hóa. Trong tạo giống, có thể gây đột biến có kiểm soát rồi **sàng lọc, đánh giá** nhiều cá thể để giữ biến dị hữu ích. Tác nhân gây đột biến không bảo đảm chỉ tạo đặc điểm mong muốn. Những đột biến làm rối loạn chức năng quan trọng có thể gây hại cho sinh vật. Vì vậy cần tuân thủ an toàn khi làm việc với nguồn bức xạ, hóa chất.

Mã đổi nhưng amino acid có thể giữ nguyên

Theo dữ kiện bảng mã chuẩn, **UUU và UUC đều mã hóa Phe**. Một thay thế cặp nucleotide trong gene làm codon tương ứng trên mRNA đổi UUU thành UUC thì amino acid tại vị trí đó vẫn là Phe. Ví dụ cho thấy “DNA đổi” không bắt buộc kéo theo “amino acid đổi”. Chỉ từ một codon này chưa kết luận mọi chức năng hay biểu hiện của gene đều không bị ảnh hưởng; cần dữ kiện thích hợp khi đánh giá hệ quả.

Bài luyện

Đề cho UUU và UUC cùng mã hóa Phe. Đột biến làm codon mRNA đổi UUU thành UUC. Kết luận chắc chắn từ dữ kiện này là gì?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Vì sao sau khi gây đột biến trong tạo giống cần sàng lọc và đánh giá các cá thể?
Chọn một đáp án