Đo dòng ở đâu, mắc ampe kế tại đó
Ampe kế phải mắc **nối tiếp** với phần mạch cần đo dòng điện. Vôn kế mắc **song song** với hai đầu phần mạch cần đo hiệu điện thế. Với nguồn một chiều, nối đúng cực và chọn thang đo phù hợp; kiểm lại mạch trước khi đóng công tắc.
Để khảo sát mạch nối tiếp, đo dòng tại các vị trí trước, giữa và sau hai điện trở: các số đo xấp xỉ bằng nhau trong sai số phép đo. Với mạch song song, đo dòng chính và từng nhánh rồi so sánh dòng chính với tổng dòng nhánh.
Chỉ thực hành với nguồn điện thí nghiệm điện áp thấp do giáo viên hướng dẫn. Ngắt nguồn trước khi đổi cách nối hoặc chuyển chế độ đồng hồ; không mắc ampe kế trực tiếp vào hai cực nguồn vì có thể gây ngắn mạch. Không tự làm thí nghiệm với ổ điện gia đình.
Đối chiếu số đo
Bảng đo minh họa mạch song song có dòng chính 0,90 A, hai dòng nhánh 0,35 A và 0,55 A. Vì 0,35 + 0,55 = 0,90 A, số liệu phù hợp với I = I₁ + I₂.
Nếu kết quả khác nhiều, cần kiểm vị trí mắc, thang đo và các đầu nối dưới sự hướng dẫn; không sửa số ghi để làm cho đẳng thức đúng.
Bài luyện
Muốn đo dòng điện qua điện trở R bằng ampe kế, cách mắc nào đúng?
Đây là kiểu nối dùng cho vôn kế, không phải ampe kế đo dòng qua R.
Đúng: dòng qua R cũng đi qua ampe kế.
Có thể gây ngắn mạch, không thực hiện.
Ampe kế cần nằm trong đường dẫn dòng điện đang đo.
Lời giải
Ampe kế mắc nối tiếp để dòng qua điện trở cũng đi qua dụng cụ đo. Mắc trực tiếp vào nguồn hoặc song song với điện trở có thể gây dòng lớn, không đúng cách đo. Chọn B.
Bài luyện
Mạch song song có hai dòng nhánh 0,2 A và 0,5 A. Số chỉ ampe kế mạch chính phù hợp là gì?
Không nhân hai dòng nhánh.
Không lấy hiệu hai dòng nhánh.
Đây chỉ là một dòng nhánh.
Đúng: tổng hai nhánh bằng 0,7 A.
Lời giải
Dòng chính bằng tổng dòng nhánh: I = 0,2 + 0,5 = 0,7 A. Chọn D.