Trùng dấu vết là căn cứ đối chiếu, chưa phải toàn bộ sự việc

Những vùng DNA được chọn để phân tích có thể khác nhau giữa các cá nhân. Đối chiếu chúng hỗ trợ **nhận dạng, tìm hiểu huyết thống và điều tra pháp y**. Trong bài học, các vạch minh họa đại diện kết quả phân tích, không phải toàn bộ trình tự DNA.
Khi các mẫu được phân tích theo cùng cách, cần so **vị trí từng vạch**, không chỉ số lượng vạch. Hình minh họa giả định mẫu đơn, kết quả rõ; mẫu 3 trùng vị trí các vạch đang xét với dấu vết, mẫu 1 và 2 có vị trí khác.
Trong thực tế còn phải xem chất lượng, khả năng lẫn mẫu, cách thu giữ và các dữ kiện liên quan. DNA có thể được chuyển qua vật hoặc người khác. Vì vậy sự phù hợp DNA không tự cho biết DNA có ở đó bằng cách nào, vào lúc nào hay một người đã thực hiện hành vi phạm tội.
Không bỏ qua một vị trí khác
Trong hình, cả bốn cột có năm vạch. Mẫu 1 có một vạch ở vị trí khác dấu vết, mẫu 2 cũng có một vị trí khác. Chỉ mẫu 3 trùng toàn bộ vị trí được minh họa.
Kết luận trong mô hình là **mẫu 3 phù hợp với dấu vết ở các vị trí đang xét**. Không đổi câu đó thành “người cho mẫu 3 chắc chắn phạm tội”, vì hình chưa mô tả diễn biến sự việc hay các bằng chứng khác.
Bài luyện
Theo hình đối chiếu trong bài, các mẫu cùng cách phân tích và chỉ xét các vạch đã minh họa. Mẫu nào trùng toàn bộ vị trí với dấu vết?
Mẫu 1 có một vạch nằm khác hàng so với dấu vết.
Mẫu 2 cũng có một vị trí khác dấu vết.
Đúng: năm vị trí của mẫu 3 trùng năm vị trí của dấu vết.
Số vạch bằng nhau chưa đủ; phải so vị trí từng vạch.
Lời giải
So từng hàng từ trên xuống: mẫu 3 trùng tất cả vị trí đang xét. Mẫu 1 và 2 mỗi mẫu có vị trí khác, dù số vạch đều bằng năm. Chọn C.
Bài luyện
Kết quả cho thấy một mẫu DNA phù hợp dấu vết trong phạm vi phân tích. Nhận xét nào đúng?
Sự phù hợp trình tự không tự xác định thời điểm.
Đúng: cần đánh giá bằng chứng trong toàn bộ hoàn cảnh.
DNA không tự cho biết diễn biến hoặc hành vi.
Chất lượng và quá trình thu giữ liên quan độ tin cậy kết quả.
Lời giải
DNA phù hợp hỗ trợ đối chiếu, nhưng không tự xác định cách hoặc thời điểm DNA có mặt. Kết luận về sự việc cần những dữ kiện liên quan và kiểm soát chất lượng mẫu. Chọn B.