Tên mạch được xác định theo chiều máu
Hệ tuần hoàn gồm **tim và hệ mạch**. Tim co bóp tạo lực đẩy máu; mạch là đường máu lưu thông.
- **Động mạch:** đưa máu từ tim đi.
- **Tĩnh mạch:** đưa máu trở về tim.
- **Mao mạch:** mạch nhỏ, thành mỏng, là nơi trao đổi chất giữa máu và mô.
Không phân loại động mạch, tĩnh mạch chỉ bằng lượng oxygen. Động mạch phổi đưa máu ít oxygen từ tim tới phổi; tĩnh mạch phổi đưa máu giàu oxygen từ phổi về tim.
Máu lần lượt qua hai vòng

Tim có phần phải và phần trái; mỗi phần có tâm nhĩ nhận máu và tâm thất đẩy máu đi.
**Vòng nhỏ:** tâm thất phải → động mạch phổi → mao mạch phổi → tĩnh mạch phổi → tâm nhĩ trái. Ở phổi, máu nhận oxygen và thải carbon dioxide.
**Vòng lớn:** tâm thất trái → động mạch → mao mạch ở các cơ quan → tĩnh mạch → tâm nhĩ phải. Tại cơ quan, máu cung cấp oxygen, chất dinh dưỡng và nhận các chất cần vận chuyển đi.
Máu từ tâm nhĩ xuống tâm thất cùng phía, rồi tiếp tục đi. Hai vòng nối tiếp, giúp máu trao đổi ở phổi rồi phục vụ các cơ quan; không phải hai dòng máu biệt lập.
Bài luyện
Máu đi từ tim tới phổi qua động mạch phổi. Vì sao mạch này được gọi là động mạch?
Động mạch phổi là trường hợp không phù hợp với nhận xét này.
Đúng: phân loại theo chiều máu so với tim.
Đưa về tim là đặc điểm tĩnh mạch.
Không liên quan tới tên loại mạch.
Lời giải
Động mạch đưa máu từ tim đi. Động mạch phổi vẫn là động mạch dù mang máu ít oxygen tới phổi để trao đổi khí. Đáp án B.
Bài luyện
Máu sau khi qua mao mạch phổi trở về đâu trước?
Đây là đường về từ các cơ quan, không phải phổi.
Máu về tâm nhĩ trái trước khi xuống tâm thất trái.
Đúng: kết thúc vòng nhỏ tại tâm nhĩ trái.
Không đi ngược qua động mạch phổi.
Lời giải
Vòng nhỏ đi từ tâm thất phải đến phổi. Sau trao đổi khí, máu theo tĩnh mạch phổi về tâm nhĩ trái rồi xuống tâm thất trái để được đẩy vào vòng lớn. Đáp án C.
Bài luyện
Nơi chủ yếu trao đổi chất giữa máu và mô trong vòng lớn là đâu?
Đúng: mao mạch có thành mỏng, phù hợp trao đổi.
Tâm thất phải đẩy máu vào vòng nhỏ.
Động mạch phổi chủ yếu vận chuyển máu tới phổi.
Tâm nhĩ trái nhận máu từ phổi.
Lời giải
Mao mạch ở cơ quan là nơi trao đổi oxygen, chất dinh dưỡng và chất thải giữa máu và mô. Tim chủ yếu nhận, đẩy máu; mạch lớn chủ yếu dẫn máu. Đáp án A.
Bài luyện
Sự phối hợp nào đúng với chức năng hệ tuần hoàn?
Tim vừa nhận vừa co bóp đẩy máu.
Trao đổi với mô chủ yếu diễn ra ở mao mạch.
Hai vòng nối tiếp qua tim.
Đúng: mỗi thành phần làm một phần việc liên quan.
Lời giải
Tim co bóp làm máu lưu thông, hệ mạch dẫn máu và mao mạch trao đổi chất. Nhờ phối hợp ấy, máu đi qua phổi và các cơ quan để vận chuyển các chất. Đáp án D.