Kiểm tra khi nguồn đang tắt
Trước khi dùng, đọc nhãn và hướng dẫn thiết bị, kiểm tra dây nối, chốt cắm và nguồn. Nguồn phải đúng loại, đúng giá trị điện áp yêu cầu; thiết bị đo phải có thang và chốt phù hợp.
**Tắt nguồn trước khi lắp, tháo hoặc đổi dây nối.** Sau khi mắc đúng và được kiểm tra mới cấp điện. Giữ tay khô, bàn và thiết bị tránh nước; đặt dây gọn, tránh vướng và tránh vật dễ cháy. Không nối trực tiếp hai cực của pin bằng dây vì có thể làm dòng điện lớn, nóng pin và dây.
Nếu thiết bị, pin hoặc dây có dấu hiệu bất thường, ngừng thao tác và báo giáo viên. Không tự sửa hoặc mở thiết bị; phần điện lưới không thuộc thao tác của học sinh.
Bài luyện
Cần đổi dây nối trong mạch đang được cấp điện ở phòng thí nghiệm. Bước nào cần làm trước?
Cần tắt nguồn trước khi thay dây.
Không tăng điện áp để thay cho kiểm tra.
Không nối trực tiếp hai cực nguồn.
Đúng: thay cách nối khi nguồn đã tắt.
Lời giải
Đổi dây khi nguồn tắt giúp tránh thao tác trên mạch đang được cấp điện. Sau khi đổi cần kiểm tra lại rồi mới cấp điện theo hướng dẫn, không tăng điện áp hoặc nối trực tiếp hai cực nguồn. Đáp án D.
Giá trị dự kiến phải nằm trong thang đo
Một ampe kế có hai thang: giới hạn đo 0,6 A và 3 A. Dự kiến dòng điện cần đo khoảng 0,8 A. Thang 0,6 A không phù hợp vì $0{,}8>0{,}6$; thang 3 A chứa được giá trị dự kiến này.
Cần chọn chốt ứng với thang 3 A theo nhãn thiết bị và giáo viên kiểm tra trước khi cấp điện. Chọn số trên thang mà cắm vào chốt của thang khác vẫn chưa đúng.
Bài luyện
Với hai thang 0,6 A và 3 A, dòng điện dự kiến khoảng 0,8 A. Nhận xét nào đúng?
0,8 A đã vượt giới hạn 0,6 A.
Đúng: khớp cả giới hạn và chốt của thang.
Chốt phải ứng với thang đã chọn.
Cần so với từng giới hạn, không chỉ giới hạn lớn nhất.
Lời giải
Ta có $0{,}8>0{,}6$ nên không dùng thang 0,6 A; $0{,}8<3$ nên thang 3 A chứa được giá trị dự kiến. Chọn đúng chốt của thang 3 A và kiểm mạch trước khi cấp điện. Đáp án B.
Bài luyện
Một thí nghiệm dùng LED rời, chưa có điện trở bảo vệ. Cách nào phù hợp với quy tắc đã học?
Đúng: cần cả đúng cực và bảo vệ phù hợp.
Đúng cực chưa thay thế yêu cầu bảo vệ.
Có điện trở không cho phép bỏ qua cực của LED.
Nguồn phải phù hợp, không chọn cao nhất theo phỏng đoán.
Lời giải
LED rời cần mắc đúng cực và có điện trở bảo vệ thích hợp nối tiếp theo hướng dẫn. Không chỉ xét một điều kiện rồi bỏ điều kiện còn lại, cũng không tăng điện áp tùy ý. Đáp án A.