Nơi sống gắn với những điều kiện xung quanh
Cá sống trong ao không chỉ cần một chỗ chứa nước. Nhiệt độ, oxygen hòa tan, thức ăn và các sinh vật khác đều có thể ảnh hưởng đến cá.
**Môi trường sống** gồm nơi sinh vật sống và những yếu tố xung quanh tác động đến sự tồn tại, phát triển của nó. Vì vậy, khi tìm hiểu môi trường cần xem cả nơi ở lẫn điều kiện sống.
Bốn loại môi trường sống chủ yếu
- **Trên cạn:** mặt đất và lớp khí quyển; chẳng hạn bò trên đồng cỏ, chim hoạt động trong không khí.
- **Dưới nước:** nước ngọt, nước lợ hoặc nước mặn; chẳng hạn cá trong ao, san hô ở biển.
- **Trong đất:** các lớp đất; chẳng hạn giun đất sống trong đất ẩm.
- **Sinh vật:** cơ thể sinh vật khác là nơi sống; chẳng hạn giun đũa sống trong ruột người.
Cách chia này xếp không khí vào môi trường trên cạn, không tách thành loại thứ năm. Một sinh vật có thể sử dụng những nơi sống khác nhau ở các giai đoạn của đời sống. Không phải mọi sinh vật sống trong cơ thể khác đều gây bệnh.
Bài luyện
Khi mô tả môi trường sống của cá trong ao, cách nào đầy đủ hơn?
Tên nơi sống chưa mô tả các điều kiện ảnh hưởng.
Đúng: gồm nơi sống và yếu tố xung quanh.
Kích thước cơ thể không thay mô tả môi trường.
Các yếu tố không sống cũng thuộc môi trường.
Lời giải
Môi trường không chỉ là tên một địa điểm. Nước, oxygen, nhiệt độ và các sinh vật khác đều có thể tác động đến cá. Đáp án B.
Cùng gọi là giun, nhưng nơi sống khác nhau
Giun đất trong lớp đất ẩm thuộc ví dụ về **môi trường trong đất**. Giun đũa trong ruột người thuộc **môi trường sinh vật**, vì cơ thể người là nơi sống của nó.
Cần dựa vào nơi sống được nêu, không phân loại môi trường chỉ theo tên hoặc hình dạng con vật.
Bài luyện
Cặp phân loại nào đúng với các nơi sống vừa nêu?
Không dựa đúng nơi sống của mỗi loài.
Tên con vật không quyết định loại môi trường.
Hai loại môi trường đã bị đảo.
Đúng: xét lớp đất và cơ thể người.
Lời giải
Đất là nơi sống của giun đất; cơ thể người là nơi sống của giun đũa trong ví dụ. Hai môi trường khác nhau dù tên đều có chữ giun. Đáp án D.
Bài luyện
Theo cách chia bốn loại môi trường sống trong bài, lớp khí quyển được xếp vào đâu?
Đúng: trên cạn gồm mặt đất và lớp khí quyển.
Trong đất là các lớp đất.
Sinh vật là cơ thể sinh vật khác.
Bài dùng cách chia bốn loại, không tách riêng không khí.
Lời giải
Trong cách phân loại đang học, môi trường trên cạn gồm mặt đất và lớp khí quyển. Không thêm loại không khí độc lập vào danh sách bốn loại. Đáp án A.
Bài luyện
Ví dụ nào thuộc môi trường sinh vật?
Đây là môi trường dưới nước.
Đây là môi trường trong đất.
Đúng: cơ thể người là nơi sống.
Đây là môi trường trên cạn.
Lời giải
Môi trường sinh vật là trường hợp cơ thể sinh vật khác làm nơi sống. Ruột người là một phần của cơ thể, còn biển, đất và đồng cỏ thuộc các loại khác. Đáp án C.