btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Hiệu điện thế và cách mắc vôn kế

Lưu trên thiết bị này
Điện · Chọn bài khác

Hiệu điện thế được đo giữa hai điểm

Trên pin thường ghi các giá trị như $1{,}5$ V hoặc $3$ V. Hiệu điện thế giữa hai cực pin gắn với khả năng của nguồn sinh ra dòng điện trong một mạch phù hợp. Hiệu điện thế còn gọi là **điện áp**, kí hiệu $U$, đơn vị vôn (V). Hiệu điện thế luôn được xét giữa hai điểm, chẳng hạn hai cực nguồn hoặc hai đầu bóng đèn. Dùng vôn kế để đo giá trị này. Các đơn vị thường gặp có quan hệ: $$1\ \mathrm{V}=1000\ \mathrm{mV},$$ $$1\ \mathrm{kV}=1000\ \mathrm{V}.$$ Ví dụ, $1500$ mV bằng $1{,}5$ V. Không nhầm $U$ đo bằng vôn với $I$ đo bằng ampe: chúng là hai đại lượng khác nhau.

Nối hai chốt vôn kế vào hai điểm cần đo

Hai cách nối: vôn kế vào hai cực pin chưa mắc tải; vôn kế vào hai đầu đèn trong vòng pin–công tắc–đèn. Chốt dương nằm phía nối về cực dương nguồn.
Chọn hai điểm theo mục đích đo; sơ đồ phía dưới đo giữa hai đầu đèn, không đặt V nối tiếp trên đường qua đèn.
Muốn đo hiệu điện thế hai cực pin, nối chốt (+) của vôn kế với cực dương, chốt (−) với cực âm. Muốn đo giữa hai đầu đèn, nối vôn kế vào đúng hai đầu đó; trong mạch pin đang xét, chốt (+) nối phía dòng điện quy ước đi vào đèn. Cách nối vào hai đầu dụng cụ gọi là mắc **song song** với dụng cụ. Vôn kế không thay thế ampe kế trên cùng đường đi qua đèn. Chọn GHĐ và thang đọc phù hợp; mở công tắc trước khi đổi cách mắc, để giáo viên kiểm tra bộ mạch pin. Số ghi trên pin là giá trị danh định, không bảo đảm mọi phép đo đều đúng bằng số đó. Giá trị đo có thể thay đổi theo tình trạng nguồn và khi nguồn đang cấp điện cho mạch; cần ghi số chỉ vôn kế, không tự sửa về số trên vỏ.

So sánh nguồn khi giữ các điều kiện khác

Giáo viên dùng cùng đèn, biến trở và cách nối; giữ con chạy biến trở ở một vị trí rồi lần lượt thay các nguồn phù hợp. Mỗi lần ghi cả số chỉ vôn kế và ampe kế. Ví dụ số liệu minh họa: lần thứ nhất đo được 1,4 V và 0,10 A; lần thứ hai đo được 2,8 V và 0,16 A. Trong hai lần này, hiệu điện thế lớn hơn đi cùng cường độ lớn hơn. Không kết luận cường độ phải tăng đúng cùng tỉ lệ, vì dữ liệu không cho thấy điều đó. Muốn nhận xét ảnh hưởng của nguồn cần giữ đèn, vị trí biến trở và các điều kiện còn lại tương tự. Không so hai mạch tùy ý rồi quy mọi khác biệt cho hiệu điện thế. Chỉ dùng bộ pin học tập được hướng dẫn, không thử bằng điện lưới.

Bài luyện

Cặp kí hiệu và đơn vị nào thuộc hiệu điện thế?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Hiệu điện thế 1800 mV bằng bao nhiêu vôn?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Muốn đo hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đèn trong mạch pin đang hoạt động, cần nối vôn kế ở đâu?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Giữ cùng đèn, biến trở ở cùng vị trí và cách nối. Hai lần đo cho (1,4 V; 0,10 A) và (2,8 V; 0,16 A). Nhận xét nào được dữ liệu này hỗ trợ?
Chọn một đáp án