Đột ngột méo mặt, yếu tay hoặc nói khó
Đột quỵ có thể xảy ra khi mạch máu não bị tắc hoặc vỡ, làm tổn thương não. Dấu hiệu gợi ý gồm đột ngột méo mặt, yếu một tay hoặc một bên cơ thể, nói khó. Không cần chờ có đủ tất cả dấu hiệu mới gọi trợ giúp.
Cần báo người lớn, gọi cấp cứu **115**, ghi thời điểm bắt đầu hoặc lần cuối còn bình thường nếu biết. Trong khi chờ, giữ người bị nạn được đỡ ở tư thế thoải mái, theo dõi phản ứng và việc thở, làm theo hướng dẫn cấp cứu. Không cho ăn, uống hoặc tự dùng thuốc; không đưa ngón tay vào miệng để móc khi không thấy vật cần lấy.
Khi không đáp ứng hoặc không thở bình thường, phải báo ngay cho người hướng dẫn cấp cứu để được hướng dẫn hồi sức phù hợp. Không coi nằm nghỉ hoặc triệu chứng tạm giảm là lí do trì hoãn.
Một cuộc gọi giả định cần đủ thông tin
Trong tình huống diễn tập, một người đột ngột nói khó, một bên mặt xệ lúc 9 giờ 10 phút. Người gọi mô phỏng nêu vị trí cụ thể, dấu hiệu, thời điểm và tình trạng đáp ứng, thở nếu đã biết; một người khác báo người lớn và dẫn người hỗ trợ tới nơi.
Người hướng dẫn kiểm thông tin có rõ không, có gọi trợ giúp ngay không và có cho ăn uống, tự dùng thuốc hay chờ đợi không. Chỉ dùng cuộc gọi giả định trong lớp, không gọi cấp cứu thật để diễn tập.
Bài luyện
Một người đột ngột méo mặt và nói khó. Việc nào cần làm ngay?
Đúng: cần trợ giúp khẩn cấp, không chờ đủ dấu hiệu.
Trì hoãn có thể làm mất cơ hội xử trí.
Có nguy cơ khó nuốt và sặc; không cho uống để thử.
Không tự dùng thuốc.
Lời giải
Dấu hiệu xuất hiện đột ngột gợi ý đột quỵ cần cấp cứu ngay. Báo người lớn, gọi 115 và ghi thời điểm nếu biết; không cho ăn uống hoặc tự dùng thuốc để thử. Đáp án A.
Bài luyện
Thông tin nào đặc biệt cần nêu trong diễn tập gọi trợ giúp?
Cần địa điểm và tình trạng để hỗ trợ.
Mô tả dấu hiệu, không thay chẩn đoán chuyên môn.
Cần nêu tình trạng khẩn cấp đang xảy ra.
Đúng: giúp người hỗ trợ hiểu nơi và mức khẩn cấp.
Lời giải
Cuộc gọi cần địa điểm rõ, biểu hiện, thời điểm và tình trạng đáp ứng, thở nếu biết. Không dùng một khẳng định chẩn đoán thay toàn bộ thông tin quan sát. Đáp án D.
Bài luyện
Vì sao không cho người nghi đột quỵ ăn, uống trong khi chờ cấp cứu?
Không cho uống là lưu ý an toàn, vẫn cần gọi cấp cứu.
Đúng: bảo vệ đường thở khi có khó nuốt.
Không đợi đủ dấu hiệu, không cho uống để thử.
Đây là lưu ý an toàn, không thay điều trị.
Lời giải
Đột quỵ có thể ảnh hưởng khả năng nuốt, làm thức ăn hoặc nước lọt vào đường thở. Không cho ăn uống trong khi chờ, nhưng đây không phải cách chữa đột quỵ; cần cấp cứu. Đáp án B.