Nhãn cho biết gì?
Hai lọ chứa chất lỏng trong suốt chưa chắc chứa cùng một chất. Muốn nhận biết hóa chất, cần đọc **nhãn**, không dựa riêng vào màu sắc hoặc hình dạng lọ.
Nhãn thường cho biết tên, công thức hóa học, khối lượng hoặc thể tích; có thể ghi độ tinh khiết, nhà sản xuất, hạn dùng và điều kiện bảo quản. Với dung dịch pha sẵn, chú ý **nồng độ** ghi trên nhãn. Kí hiệu và dòng cảnh báo cho biết nguy cơ cần phòng tránh.
Lọ không có nhãn hoặc nhãn mờ, mất chữ thì không sử dụng; báo giáo viên để kiểm tra. Không nếm, ngửi trực tiếp hoặc tự trộn chất để đoán tên.
Phân biệt tên chất với nồng độ
Xét nhãn minh họa ghi “Dung dịch sodium chloride — NaCl — 5%”. **Sodium chloride** là tên chất, **NaCl** là công thức hóa học; **5%** là thông tin nồng độ, không phải thể tích của cả lọ.
Nhãn còn phải được đọc cùng cảnh báo và hướng dẫn sử dụng. Chỉ biết tên chất chưa đủ để tự quyết định cách làm thí nghiệm.
Bài luyện
Trên nhãn minh họa “Dung dịch sodium chloride — NaCl — 5%”, thông tin nào chỉ nồng độ?
Đây là tên chất.
Đây là công thức hóa học.
Đúng: đây là thông tin nồng độ.
Từ này không cho biết giá trị nồng độ.
Lời giải
Trên nhãn, sodium chloride là tên chất, NaCl là công thức hóa học, còn 5% chỉ nồng độ của dung dịch minh họa. Không nhầm nồng độ với tên, công thức hoặc thể tích cả lọ. Đáp án C.
Đọc kí hiệu cùng dòng cảnh báo

Hình minh họa ba kí hiệu thường gặp trên nhãn. Ngọn lửa có thể cảnh báo chất dễ cháy; đầu lâu và xương chéo cảnh báo độc tính cấp tính; chất lỏng đổ lên tay, kim loại cảnh báo nguy cơ ăn mòn.
Một hóa chất có thể có nhiều nguy cơ. Cần đọc cả dòng cảnh báo và làm theo hướng dẫn của giáo viên, không kết luận hai lọ có cùng kí hiệu thì chứa cùng chất.
Bài luyện
Kí hiệu chất lỏng đổ lên tay và kim loại trên nhãn cảnh báo nguy cơ nào?
Đúng: đây là kí hiệu ăn mòn.
Ngọn lửa là một kí hiệu khác.
Bình khí là một kí hiệu khác.
Kí hiệu nêu nguy cơ, không chỉ trạng thái của chất.
Lời giải
Kí hiệu chất lỏng tác động lên tay và kim loại cảnh báo nguy cơ ăn mòn. Tùy hóa chất, nguy cơ có thể liên quan đến da, mắt hoặc kim loại; cần đọc thêm dòng cảnh báo, không thử bằng tiếp xúc trực tiếp. Đáp án A.
Lấy đúng dụng cụ, không làm bẩn lọ gốc
- Hóa chất rắn dạng bột, hạt nhỏ: lấy bằng thìa phù hợp; dạng thanh hoặc hạt lớn: dùng panh để gắp. Không lấy trực tiếp bằng tay.
- Chất lỏng: dùng dụng cụ rót phù hợp; lấy từng giọt bằng ống hút nhỏ giọt có quả bóp, không hút bằng miệng. Khi rót từ lọ, giữ nhãn hướng lên để tránh chất lỏng làm hỏng nhãn.
- Dùng dụng cụ sạch theo hướng dẫn. Không đưa thìa, panh đã dùng hoặc hóa chất còn thừa trở lại lọ gốc, vì có thể làm bẩn hóa chất trong lọ.
- Nếu hóa chất đổ, tràn hoặc dính vào người, báo giáo viên ngay và làm theo hướng dẫn. Không tự thu dọn hoặc trộn thêm chất để xử lí.
Bài luyện
Sau thí nghiệm còn một ít hóa chất đã lấy ra. Cách xử lí nào đúng?
Màu không chứng minh phần thừa chưa bị lẫn chất.
Đúng: tránh làm bẩn nguồn hóa chất.
Trộn vào lọ khác có thể gây nguy hiểm.
Dụng cụ thí nghiệm có thể làm phần thừa bị lẫn chất.
Lời giải
Hóa chất đã lấy ra có thể bị lẫn chất từ dụng cụ hoặc quá trình thí nghiệm. Vì vậy không trả lại lọ gốc hoặc trộn sang lọ khác; giữ riêng, xử lí theo hướng dẫn của giáo viên. Đáp án B.
Bài luyện
Một lọ không còn đọc được tên và cảnh báo, nhưng chất lỏng có màu giống lọ đã dùng. Cách làm phù hợp là gì?
Các chất khác nhau có thể cùng màu.
Tự trộn chất chưa biết có thể nguy hiểm.
Không thử hóa chất bằng tiếp xúc trực tiếp.
Đúng: không thay nhãn bằng phỏng đoán.
Lời giải
Màu sắc chưa xác định được hóa chất hoặc nguy cơ của nó. Khi nhãn mất chữ, không sử dụng hay thử bằng tay, không trộn với chất khác; cần báo giáo viên để kiểm tra. Đáp án D.