Hoạt động thay đổi, tác động cũng thay đổi
Trong giai đoạn săn bắt, hái lượm, con người khai thác sinh vật và sử dụng lửa. Khi phát triển nông nghiệp, việc trồng trọt, chăn nuôi, mở đất và tưới tiêu làm thay đổi nơi sống. Công nghiệp phát triển làm tăng khai thác tài nguyên, sản xuất và lượng chất thải nếu không được kiểm soát.
Không hiểu rằng các giai đoạn trước hoàn toàn không tác động đến môi trường. Con người vừa có thể gây suy thoái, vừa có thể **bảo vệ và phục hồi** bằng quản lí tài nguyên, xử lí chất thải, bảo tồn và công nghệ phù hợp. Cần xét hoạt động cụ thể và cách thực hiện, không chỉ tên giai đoạn.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng về tác động của con người đến môi trường?
Săn bắt, dùng lửa và mở đất cũng có tác động.
Mở đất và sử dụng vật tư không phù hợp có thể gây hại.
Hiệu quả còn phụ thuộc cách sử dụng và quản lí.
Đúng: xét hoạt động và cách thực hiện cụ thể.
Lời giải
Con người tác động đến môi trường từ nhiều giai đoạn. Hoạt động bảo tồn và xử lí chất thải có thể giúp bảo vệ; khai thác quá mức hoặc quản lí kém có thể gây suy thoái. Đáp án D.
Bảo vệ loài cùng nơi sống của loài
Sinh vật hoang dã góp phần tạo nên đa dạng sinh học và các quan hệ trong tự nhiên. Khi một loài suy giảm hoặc tuyệt chủng, hệ mất đi một phần đa dạng và những quan hệ gắn với loài đó; nguồn tài nguyên cho hiện tại và tương lai cũng có thể bị ảnh hưởng.
Bảo vệ cần giữ nơi sống, hạn chế săn bắt và khai thác quá mức, ngăn mua bán trái phép, quản lí khu bảo tồn và phục hồi nơi sống phù hợp. Bảo tồn tại cơ sở chuyên môn có thể bổ sung khi cần, nhưng không thay hoàn toàn việc bảo vệ trong tự nhiên.
Học sinh có thể tìm hiểu, tuyên truyền và báo người lớn về hành vi gây hại. Không mua rồi tự thả động vật vào nơi bất kì; việc thả không phù hợp có thể hại cả động vật và hệ sinh thái tiếp nhận.
Giữ rừng thay vì chỉ giữ vài cá thể
Một loài sống trong rừng cần nơi ở, thức ăn và những điều kiện thích hợp. Giữ vài cá thể ở một cơ sở mà tiếp tục phá nơi sống tự nhiên không giải quyết đầy đủ vấn đề bảo vệ loài.
Bảo vệ rừng vừa giữ điều kiện cho loài đang xét, vừa giữ nhiều sinh vật và các quan hệ trong cùng hệ sinh thái.
Bài luyện
Vì sao bảo vệ sinh vật hoang dã cần gắn với bảo vệ nơi sống?
Đúng: bảo vệ loài cần giữ những điều kiện để loài tồn tại.
Sinh vật luôn gắn với môi trường.
Ghi tên không bảo vệ được sinh vật.
Mỗi loài có điều kiện thích hợp.
Lời giải
Nơi sống cung cấp không gian, nguồn sống và những điều kiện cần thiết. Bảo vệ tên gọi hoặc một số cá thể không thay toàn bộ việc bảo vệ loài trong tự nhiên. Đáp án A.
Bài luyện
Việc nào phù hợp với học sinh trong bảo vệ động vật hoang dã?
Tự mua và thả có thể gây hại.
Đúng: tham gia bảo vệ trong phạm vi phù hợp.
Không bắt động vật hoang dã để thử nuôi.
Di chuyển cần cơ sở chuyên môn đánh giá.
Lời giải
Học sinh có thể góp phần nâng nhận thức và báo người lớn. Thu gom, nuôi hoặc thả động vật không phải hoạt động tự thực hiện khi chưa có đánh giá và hướng dẫn phù hợp. Đáp án B.