btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Cân bằng tự nhiên là trạng thái động

Lưu trên thiết bị này
Sinh vật và môi trường · Chọn bài khác

Ổn định tương đối, vẫn có biến động

**Cân bằng tự nhiên** là trạng thái ổn định tương đối của tự nhiên, gắn với khả năng điều chỉnh của quần thể, quần xã và hệ sinh thái. Số lượng sinh vật và các điều kiện vẫn có thể thay đổi; cân bằng không phải mọi đại lượng giữ nguyên mãi. Chẳng hạn, khi mật độ tăng, nguồn thức ăn và nơi ở có thể trở nên thiếu, cạnh tranh tăng. Những thay đổi về sinh sản, tử vong và di chuyển có thể góp phần điều chỉnh số lượng. Khả năng điều chỉnh có giới hạn: biến động quá lớn hoặc nơi sống bị phá hủy có thể khiến quần thể suy giảm nghiêm trọng.

Bài luyện

Số cá thể dao động quanh một mức trong thời gian quan sát. Cách hiểu nào phù hợp?
Chọn một đáp án

Đọc đường biểu diễn thay vì chỉ nhìn một điểm

Hình là dữ liệu giả định của một quần thể. Trục ngang ghi các lần quan sát; trục đứng ghi số cá thể. Các điểm thay đổi quanh mức 100, không nằm trên một đường ngang. Nhận xét phù hợp: số cá thể dao động gần mức 100 trong khoảng đã quan sát. Không dùng hình để kết luận số cá thể luôn bằng 100 hoặc quần thể chắc chắn phục hồi sau mọi tác động.

Một ví dụ về dao động

Đường số cá thể tại 10 lần quan sát dao động từ 92 đến 110 quanh đường tham chiếu 100; dữ liệu giả định.
Dao động quanh một mức không đồng nghĩa số cá thể bất biến; dữ liệu chỉ để luyện đọc hình.
Đường đứt chỉ mức tham chiếu 100 cá thể trong ví dụ. Đây không phải một mức cân bằng chung cho mọi loài.

Bài luyện

Theo hình, đường đứt ngang ở 100 biểu thị điều gì?
Chọn một đáp án

Con mồi và vật ăn thịt ảnh hưởng lẫn nhau

Khi nguồn con mồi tăng, vật ăn thịt có thể có điều kiện phát triển. Khi vật ăn thịt tăng, số con mồi có thể chịu tác động giảm. Biến động của hai quần thể vì vậy có liên quan; đỉnh số lượng không nhất thiết xuất hiện đồng thời. Thức ăn của con mồi, thời tiết, bệnh và những yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến số lượng. Không coi vật ăn thịt là nguyên nhân duy nhất. Khi đọc hình có hai trục số lượng, cần theo đúng trục của từng đường, không chỉ so độ cao hai đường. Ở phạm vi rộng hơn, các quan hệ giữa loài trong quần xã, sự phù hợp với nơi sống và trao đổi chất trong hệ sinh thái cũng góp phần duy trì cân bằng tự nhiên.

Bài luyện

Nhận xét nào phù hợp về biến động con mồi và vật ăn thịt?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Vì sao không thể nói tự nhiên luôn tự phục hồi sau mọi tác động?
Chọn một đáp án