Loại bỏ chất thải của trao đổi chất
Tế bào hoạt động tạo ra những chất thải cần được loại khỏi cơ thể. **Bài tiết** giúp loại bỏ chất thải của quá trình trao đổi chất và các chất dư thừa, góp phần giữ môi trường trong phù hợp với hoạt động sống.
Phổi thải carbon dioxide; da thải một phần nước, muối qua mồ hôi; thận loại nhiều chất thải hòa tan và lượng nước, muối dư thừa qua nước tiểu. Thải phân chủ yếu loại chất bã trong ống tiêu hóa, không phải quá trình tạo nước tiểu từ máu.
Thận tạo, bóng đái chứa nước tiểu

Hệ bài tiết nước tiểu gồm **hai thận, hai ống dẫn nước tiểu, bóng đái và ống đái**. Bóng đái còn gọi là bàng quang; ống đái còn gọi là niệu đạo.
Nước tiểu được tạo ở thận, theo ống dẫn nước tiểu xuống bóng đái. Bóng đái chứa nước tiểu trước khi nước tiểu đi qua ống đái ra ngoài. Vì vậy, cơ quan chứa nước tiểu không đồng thời là cơ quan tạo nước tiểu.
Bài luyện
Đường đi nào đúng của nước tiểu sau khi được tạo ra?
Ống dẫn nối thận với bóng đái, nên phải đứng trước bóng đái.
Đúng: nước tiểu đi từ thận xuống bóng đái rồi ra ngoài.
Bóng đái không đưa nước tiểu lên thận để tạo nước tiểu.
Ống đái đưa nước tiểu từ bóng đái ra ngoài.
Lời giải
Nước tiểu được tạo ở thận, theo ống dẫn nước tiểu xuống bóng đái để chứa, sau đó theo ống đái ra ngoài. Đáp án B.
Hai công việc khác nhau
Khi bóng đái đầy dần, thể tích nước tiểu đang được chứa tăng lên. Điều này không có nghĩa bóng đái đã lọc máu. Công việc tạo nước tiểu thuộc về thận; bóng đái tiếp nhận nước tiểu qua hai ống dẫn.
Bài luyện
Chức năng chính nào thuộc bóng đái?
Lọc máu để tạo nước tiểu diễn ra ở thận.
Đây là vai trò của ống dẫn nước tiểu.
Đây là vai trò của ống đái.
Đúng: bóng đái chứa nước tiểu.
Lời giải
Bóng đái tiếp nhận và chứa nước tiểu do thận tạo ra. Ống dẫn đưa nước tiểu từ thận xuống bóng đái; ống đái đưa nước tiểu từ bóng đái ra ngoài. Đáp án D.
Bài luyện
Hoạt động nào loại bỏ chất thải sinh ra trong quá trình tế bào sử dụng chất dinh dưỡng?
Đúng: carbon dioxide là sản phẩm cần được thải của trao đổi chất.
Hấp thụ đưa chất dinh dưỡng vào cơ thể.
Tim vận chuyển máu, không trực tiếp đưa chất thải ra ngoài.
Đây là hoạt động tiêu hóa thức ăn.
Lời giải
Carbon dioxide hình thành trong hoạt động trao đổi chất của tế bào, được máu đưa đến phổi và thải ra ngoài. Đây là một hoạt động bài tiết. Đáp án A.