Điều kiện trong cơ thể và ngoài môi trường
Sinh sản chịu ảnh hưởng của **yếu tố bên trong** như đặc điểm loài, tuổi và hormone; đồng thời chịu ảnh hưởng của **yếu tố bên ngoài** như ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, nước và chất dinh dưỡng.
Ví dụ, cây phải đạt độ tuổi thích hợp mới có khả năng ra hoa. Với cây đã có khả năng đó, ánh sáng và nhiệt độ phù hợp vẫn ảnh hưởng đến thời điểm ra hoa. Không thể chỉ xét một điều kiện rồi kết luận chắc chắn cây sẽ sinh sản.
Bài luyện
Yếu tố nào thuộc nhóm bên trong cơ thể khi xét sinh sản của một cây?
Đây là điều kiện môi trường.
Đây là điều kiện bên ngoài cây.
Đây là điều kiện ánh sáng bên ngoài.
Đúng: tuổi là yếu tố bên trong cơ thể.
Lời giải
Độ tuổi thuộc yếu tố bên trong. Nhiệt độ không khí, độ ẩm đất và thời gian chiếu sáng thuộc điều kiện bên ngoài. Đáp án D.
Điều hòa trong cơ thể, điều khiển trong sản xuất
**Hormone** là chất do cơ thể tạo ra, tham gia điều hòa các hoạt động sống, trong đó có sinh sản. Hoạt động sinh sản không tách rời tình trạng phát triển của cơ thể và các điều kiện môi trường.
**Điều khiển sinh sản trong sản xuất** là con người áp dụng hiểu biết để tác động phù hợp, chẳng hạn điều chỉnh ánh sáng cho cây hoặc chăm sóc vật nuôi. Khái niệm này khác với sự điều hòa tự nhiên trong cơ thể. Các biện pháp dùng chất điều hòa sinh trưởng cần người có chuyên môn, không phải thí nghiệm tự làm.
Bài luyện
Vai trò nào đúng với hormone trong nội dung đang học?
Vai trò điều hòa khác với cung cấp dinh dưỡng thay thức ăn.
Đúng: hormone có vai trò điều hòa.
Hormone do cơ thể tạo ra, thuộc yếu tố bên trong.
Hormone không phải tinh trùng hoặc trứng.
Lời giải
Hormone tham gia điều hòa hoạt động sinh sản. Vai trò này không có nghĩa thay thế nước, dinh dưỡng hoặc làm mọi cơ thể sinh sản như nhau. Đáp án B.
Bài luyện
Một cây còn quá non được trồng nơi đủ nước và ánh sáng. Có thể kết luận gì?
Đã bỏ qua độ tuổi và các yếu tố khác.
Nước và độ tuổi là hai yếu tố khác nhau.
Đúng: kết hợp yếu tố bên trong và bên ngoài.
Không bỏ qua độ tuổi rồi kết luận ngược dữ kiện.
Lời giải
Môi trường thuận lợi hỗ trợ cây, nhưng cây còn phải đạt độ tuổi thích hợp và đáp ứng các điều kiện khác. Không kết luận chắc chắn ra hoa ngay chỉ từ nước và ánh sáng. Đáp án C.