Hiệu lệnh được gắn với hoạt động qua luyện tập
Vật nuôi có thể được hướng dẫn đến chỗ ăn khi nghe một hiệu lệnh quen. Người chăm sóc lặp lại việc phát tín hiệu rồi cho ăn phù hợp; sau quá trình đó, con vật học được sự liên hệ giữa tín hiệu và việc ăn.
Đây là ứng dụng **tập tính học được**, giúp việc chăm sóc thuận lợi hơn. Hiệu lệnh không có sẵn ý nghĩa ấy với mọi con vật; cần quá trình hướng dẫn và không dùng cách huấn luyện gây hại.
Bài luyện
Đàn cá chỉ tụ lại ở điểm cho ăn khi nghe tín hiệu sau nhiều lần tín hiệu được gắn với việc cho ăn. Nhận xét nào có căn cứ?
Dữ kiện nêu sự liên hệ hình thành sau nhiều lần luyện.
Thức ăn mới cung cấp dinh dưỡng, không phải âm thanh.
Đúng: quá trình gắn tín hiệu với hoạt động là căn cứ.
Tín hiệu cần được học; không phải mọi tín hiệu đều có cùng tác dụng.
Lời giải
Ban đầu không nêu cá có phản ứng ấy; sau nhiều lần tín hiệu gắn với cho ăn, cá tụ lại khi nghe. Hành vi trong bố trí đã được học qua kinh nghiệm. Đáp án C.
Thói quen cần được lặp lại và duy trì
Các thói quen như chuẩn bị sách trước giờ học, ôn lại bài hoặc đọc sách được hình thành trong quá trình sống. Muốn tạo thói quen tốt, cần chọn việc cụ thể, thực hiện đều đặn ở thời điểm phù hợp và tiếp tục duy trì.
Không chỉ đặt mục tiêu “học tốt hơn”. Một hành động như dành khoảng thời gian phù hợp sau buổi học để đọc lại phần trọng tâm và làm câu luyện sẽ dễ theo dõi hơn. Luyện thường xuyên cần đi cùng hiểu nội dung, không chỉ nhớ máy móc thứ tự đáp án.
Một kế hoạch ôn bài có thể theo dõi
Chọn một thời điểm phù hợp mỗi ngày, dành khoảng 10–15 phút ôn lại phần vừa học và làm một số câu luyện sát bài. Ghi ngày đã thực hiện và chỗ còn nhầm để ôn lại; sau một thời gian, xem kế hoạch có phù hợp rồi điều chỉnh.
Khoảng thời gian này là ví dụ cho kế hoạch nhỏ, không phải mức bắt buộc. Nếu bỏ lỡ một buổi, tiếp tục từ buổi phù hợp sau đó; không kết luận phải bỏ cả kế hoạch. Việc duy trì lâu dài quan trọng hơn lời hứa rằng mọi người sẽ có thói quen sau đúng một số ngày.
Bài luyện
Kế hoạch nào phù hợp nhất để hình thành thói quen ôn bài?
Đúng: hành động rõ và sự lặp lại giúp hình thành thói quen.
Mục tiêu chung chưa thành kế hoạch có thể thực hiện.
Một buổi học dồn không thay việc luyện và duy trì.
Ghi sai làm mất ý nghĩa theo dõi, không tạo thói quen thật.
Lời giải
Thói quen học được hình thành qua lặp lại hoạt động. Kế hoạch cần việc cụ thể, thời điểm phù hợp và cách theo dõi thật để duy trì, điều chỉnh; chỉ tuyên bố mục tiêu hoặc học một lần chưa đủ. Đáp án A.
Bài luyện
Một kế hoạch ôn bài đã thực hiện nhiều buổi nhưng bỏ lỡ một buổi. Cách xử lí nào phù hợp?
Một lần bỏ lỡ không buộc phải bỏ toàn bộ quá trình.
Ghi thật mới giúp điều chỉnh đúng.
Thói quen ôn cần hỗ trợ hiểu và dùng kiến thức.
Đúng: tiếp tục sự lặp lại với kế hoạch khả thi.
Lời giải
Mục tiêu là hình thành hoạt động ôn được duy trì. Sau một buổi bỏ lỡ, cần ghi đúng, xem kế hoạch có bất tiện không và tiếp tục hoặc điều chỉnh; không tạo dữ liệu giả hay dừng hẳn. Đáp án D.