Cùng tên đẩy nhau, khác tên hút nhau
Treo một nam châm để nó dễ chuyển động; dùng nam châm thứ hai đã biết cực đưa lại gần. So các lần đưa cực N rồi cực S tới cùng một đầu, không để hai thanh va chạm.
**Hai cực cùng tên đẩy nhau; hai cực khác tên hút nhau.** N gần N hoặc S gần S gây đẩy; N gần S gây hút. Lực từ có thể tác dụng khi các nam châm chưa chạm nhau.
Bài luyện
Hai cực S của hai nam châm đưa lại gần nhau sẽ thế nào?
Hai cực cùng tên gây đẩy, không gây hút.
Cực S cũng có tác dụng từ.
Lực từ có cả hút và đẩy.
Đúng quy tắc tương tác giữa các cực.
Lời giải
S và S là hai cực cùng tên nên đẩy nhau. Quy tắc không chỉ áp dụng cho N và N; lực từ không phải lúc nào cũng là lực hút. Đáp án D.
Dùng cực đã biết để nhận cực chưa biết
Đầu A của một nam châm chưa ghi tên bị cực N của nam châm chuẩn đẩy ra xa. Vì hai cực cùng tên đẩy nhau, **A là N**. Đầu B còn lại của cùng thanh là S.
Nếu chỉ thấy một vật bị nam châm hút, chưa đủ kết luận vật đó là nam châm. Một ghim sắt chưa nhiễm từ cũng bị hút. Lực đẩy giữa hai đầu trong phép thử với cực chuẩn là dấu hiệu phân biệt rõ hơn.
Bài luyện
Cực N của nam châm chuẩn đẩy đầu A của một nam châm thẳng. Đầu B còn lại là cực gì?
Hai đầu thanh nam châm là hai cực khác tên.
Đúng: đẩy N cho biết A là N, nên B là S.
Đầu B vẫn là một cực của thanh.
Lực đẩy với cực đã biết cho căn cứ xác định, không cần màu sơn.
Lời giải
N đẩy A nên A cùng tên với N. Nam châm thẳng có đầu còn lại B là S. Chú ý đề hỏi B, không hỏi đầu A đã đưa lại gần. Đáp án B.
Bài luyện
Một vật nhỏ bị nam châm hút. Riêng kết quả ấy cho phép khẳng định điều nào?
Sắt chưa là nam châm vĩnh cửu cũng bị hút.
Kết quả không xác định được vật liệu là đồng.
Đúng: không vượt quá căn cứ quan sát.
Lực từ có thể tác dụng từ xa.
Lời giải
Quan sát cho thấy có lực hút, nhưng ghim sắt cũng bị hút mà chưa được coi là nam châm vĩnh cửu. Cần phép thử thêm, chẳng hạn tương tác đẩy với cực đã biết, trước khi kết luận. Đáp án C.