Nước liên tục được lấy vào và thải ra
Con người và nhiều động vật lấy nước qua nước uống và thức ăn chứa nước. Nước được hấp thụ ở ống tiêu hóa, gồm ruột non và ruột già, vào máu rồi được vận chuyển tới tế bào, cơ quan.
Nước thải ra qua nước tiểu, mồ hôi, còn mất qua hơi thở và phân. Do nước luôn được trao đổi nên cơ thể cần được bổ sung phù hợp. Nhu cầu khác nhau theo loài, tuổi, hoạt động và môi trường sống; không có một lượng cố định đúng cho mọi người trong mọi điều kiện.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng về nguồn nước con người lấy vào?
Canh và các thức ăn chứa nước cũng góp phần cung cấp nước.
Ống tiêu hóa hấp thụ nước từ thức ăn, đồ uống.
Nước tiểu là một đường thải nước và chất thải ra ngoài.
Đúng: cần tính cả nước uống và nước trong thức ăn.
Lời giải
Cơ thể nhận nước không chỉ từ uống nước lọc mà còn từ thức ăn như canh, quả. Nước được hấp thụ qua ống tiêu hóa rồi vận chuyển trong cơ thể; không phải chỉ đi vào qua da. Đáp án D.
Nước tiểu được tạo ở thận
Thận tham gia lọc máu và tạo nước tiểu chứa nước cùng các chất cần thải. Nước tiểu theo đường:
**Thận → Ống dẫn nước tiểu → Bàng quang → Ống đái → Ngoài cơ thể.**
Bàng quang chứa nước tiểu, không phải nơi tạo nước tiểu. Không coi toàn bộ nước trong cơ thể đều bị thải ra khi máu đi qua thận: cơ thể còn cần giữ lại nước và các chất cần thiết.
Bài luyện
Con đường nào đúng đối với nước tiểu sau khi được tạo thành?
Nước tiểu được tạo ở thận, sau đó mới xuống bàng quang.
Đúng: đúng thứ tự các bộ phận dẫn và chứa nước tiểu.
Đã lẫn đường tiêu hóa với đường thải nước tiểu.
Phổi và khí quản không dẫn nước tiểu xuống bàng quang.
Lời giải
Thận tạo nước tiểu; ống dẫn nước tiểu đưa xuống bàng quang để chứa. Khi thải ra, nước tiểu đi qua ống đái ra ngoài. Đáp án B.
Tính theo dữ kiện, rồi đổi đơn vị
Một bài tập cho mô hình tính lượng nước trong một ngày là **40 mL cho mỗi kg khối lượng cơ thể**, cùng kiểu dữ kiện trong SGK. Với khối lượng 45 kg, giá trị tính được là:
$$45\times40=1800\ \mathrm{mL}=1{,}8\ \mathrm{L}.$$
Đây là phép tính theo dữ kiện của bài tập, không phải lượng nước uống bắt buộc cho mọi người có khối lượng ấy. Nhu cầu thực còn phụ thuộc điều kiện và cả nước từ thức ăn. Khi mất nước do bệnh, cần báo người lớn và làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế, không tự truyền nước.
Bài luyện
Một bài tập cho mô hình 40 mL nước/(kg·ngày). Với khối lượng 50 kg, giá trị theo mô hình là bao nhiêu?
50 × 40 = 2000, không phải 200.
Đơn vị kết quả ban đầu là mL, không phải L.
Đúng: 50 × 40 = 2000 mL, đổi thành 2 L.
Cần nhân số kg với lượng cho mỗi kg, không chia.
Lời giải
Theo dữ kiện, lấy 50 × 40 = 2000 mL/ngày. Vì 1000 mL = 1 L nên 2000 mL = 2 L. Đây là giá trị theo mô hình đã cho, không phải chỉ định uống nước cá nhân. Đáp án C.