Hạt phấn tới đầu nhụy chưa phải thụ tinh

**Thụ phấn** là quá trình hạt phấn được chuyển tới đầu nhụy. Hạt phấn có thể được chuyển nhờ gió, côn trùng hoặc con người, tùy loài và điều kiện.
Khi phù hợp, hạt phấn nảy mầm tạo ống phấn qua vòi nhụy tới noãn. Giao tử đực được đưa tới kết hợp với giao tử cái, tạo hợp tử. **Sự kết hợp giao tử ấy là thụ tinh**.
Vì vậy, thấy hạt phấn trên đầu nhụy mới cho biết thụ phấn; chưa đủ để khẳng định giao tử đã kết hợp. Cần phân biệt nơi nhận hạt phấn với nơi diễn ra sự kết hợp giao tử trong noãn.
Bài luyện
Gió đưa hạt phấn tới đầu nhụy. Hiện tượng trực tiếp được mô tả là gì?
Dữ kiện chưa nêu kết hợp giao tử.
Đúng: đây là định nghĩa thụ phấn.
Chưa có dữ kiện hợp tử hoặc phôi.
Chưa có dữ kiện noãn thành hạt.
Lời giải
Thụ phấn là hạt phấn được chuyển tới đầu nhụy. Dữ kiện chỉ mô tả bước đó, chưa cho biết giao tử kết hợp, hợp tử thành phôi hoặc noãn thành hạt. Đáp án B.
Bài luyện
Chi tiết nào cho thấy thụ tinh đã xảy ra ở hoa?
Côn trùng đậu chưa xác nhận kết hợp giao tử.
Đây mới là dữ kiện thụ phấn.
Đúng: sự kết hợp giao tử tạo hợp tử là thụ tinh.
Hình thành bao phấn không phải thụ tinh.
Lời giải
Thụ tinh được xác định bằng sự kết hợp giao tử đực và giao tử cái tạo hợp tử. Côn trùng đậu lên hoa, hạt phấn tới đầu nhụy hoặc hình thành bao phấn chưa tự chứng minh bước này. Đáp án C.
Không đảo nguồn gốc quả, hạt và phôi
Sau thụ tinh trong mô hình đang học:
- **Hợp tử** phân chia, phát triển thành **phôi** nằm trong hạt.
- **Noãn** phát triển thành **hạt**.
- **Bầu nhụy** phát triển thành **quả** chứa hạt.
Khi điều kiện nảy mầm phù hợp, phôi trong hạt tiếp tục phát triển thành cây non. Hạt không phải hợp tử đơn lẻ và quả không phải noãn đơn lẻ.
Bài luyện
Theo mô hình đang học, bộ phận nào lần lượt phát triển thành quả và hạt?
Đúng: giữ đúng hai nguồn gốc.
Đã đảo nguồn gốc quả và hạt.
Hợp tử thành phôi; bao phấn chứa hạt phấn.
Đầu và vòi nhụy không phải hai nguồn gốc được hỏi.
Lời giải
Trong mô hình SGK, bầu nhụy phát triển thành quả và noãn thành hạt; hợp tử phát triển thành phôi trong hạt. Không đảo quả với hạt hoặc nhầm hợp tử với toàn bộ quả. Đáp án A.
Một trường hợp tạo quả không hạt
Một số cây có thể tạo quả khi bầu nhụy phát triển mà không xảy ra thụ tinh. Trong trường hợp này, quả không có hạt hình thành theo con đường thụ tinh đang học.
Đây là một cơ sở giải thích quả không hạt, không phải kết luận mọi loại quả không hạt đều có cùng nguyên nhân. Không tự sử dụng chất kích thích hoặc can thiệp vào cây để tạo quả không hạt.
Bài luyện
Dữ kiện nêu một bầu nhụy phát triển thành quả mà không xảy ra thụ tinh. Nhận xét nào sát dữ kiện?
Không khái quát một dữ kiện cho mọi loài.
Hai quá trình khác nhau về bản chất.
Dữ kiện đã nêu không có thụ tinh.
Đúng: giữ phạm vi của trường hợp đang xét.
Lời giải
Bầu nhụy có thể phát triển thành quả trong một số trường hợp không có thụ tinh. Điều đó giải thích trường hợp được nêu, nhưng không xác định được cơ chế của mọi quả không hạt chỉ từ hình dạng quả. Đáp án D.