Một cơ thể, nhiều hoạt động gắn bó

**Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng** cung cấp vật chất, năng lượng cho cảm ứng, sinh trưởng, phát triển và sinh sản. Các hoạt động ấy cũng tác động trở lại nhu cầu trao đổi chất của cơ thể.
**Cảm ứng** giúp cơ thể đáp ứng với môi trường. **Sinh trưởng và phát triển** giúp cơ thể đạt trạng thái phù hợp để sinh sản. **Sinh sản** tạo thế hệ mới, ở đó các hoạt động sống lại tiếp tục.
Sơ đồ dùng mũi tên hai chiều để nhấn mạnh mối liên hệ, không mô tả một chuỗi mà mỗi hoạt động chỉ xảy ra một lần rồi kết thúc.
Bài luyện
Vì sao trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng liên quan đến sinh trưởng?
Cơ thể lớn lên cần vật chất và năng lượng.
Hai hoạt động diễn ra gắn với nhau.
Cơ thể vẫn gắn với môi trường.
Đúng: đây là cơ sở của mối liên hệ.
Lời giải
Để lớn lên, cơ thể cần vật chất xây dựng và năng lượng cho hoạt động của tế bào. Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng đáp ứng những nhu cầu đó. Đáp án D.
Thiếu nước ảnh hưởng nhiều hoạt động
Một cây bị thiếu nước kéo dài có thể quang hợp kém, sinh trưởng chậm và khó ra hoa, tạo quả. Cây cũng có các phản ứng giúp hạn chế mất nước, chẳng hạn điều chỉnh độ mở khí khổng.
Cùng một thay đổi của môi trường có thể liên quan đến **trao đổi chất, cảm ứng, sinh trưởng và sinh sản**. Vì vậy, khi giải thích tình trạng cây, cần xét mối liên hệ giữa các hoạt động, không chỉ nhìn một biểu hiện riêng.
Bài luyện
Cây thiếu nước kéo dài quang hợp kém, sinh trưởng chậm và khó tạo quả. Tình huống minh họa điều gì?
Dữ kiện cho thấy nhiều hoạt động cùng bị ảnh hưởng.
Đúng: nhìn thấy mối liên hệ trong một cơ thể.
Tạo cơ thể mới cũng cần vật chất và năng lượng.
Sản phẩm quang hợp liên quan đến vật chất và năng lượng của cây.
Lời giải
Thiếu nước ảnh hưởng đến quang hợp; nguồn vật chất, năng lượng và tình trạng cơ thể thay đổi có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng, sinh sản. Tình huống cho thấy các hoạt động sống có liên hệ và cùng gắn với môi trường. Đáp án B.
Bài luyện
Nên đọc sơ đồ mối liên hệ các hoạt động sống như thế nào?
Hoạt động sống được duy trì trong đời sống cơ thể.
Sinh sản cần vật chất, năng lượng và điều kiện thích hợp.
Đúng: hiểu ý nghĩa liên hệ, không ép thành thứ tự cứng.
Không có thứ tự tách rời như vậy.
Lời giải
Sơ đồ biểu diễn mối liên hệ và tác động qua lại giữa các hoạt động sống. Không hiểu thành trình tự cứng trong đó mỗi hoạt động chỉ xảy ra một lần. Đáp án C.