Hai giao tử kết hợp tạo hợp tử
**Sinh sản hữu tính** tạo cơ thể mới qua sự kết hợp của giao tử đực và giao tử cái thành **hợp tử**. Hợp tử phát triển thành phôi rồi cơ thể mới.
Ở động vật, tinh trùng là giao tử đực, tế bào trứng là giao tử cái. Ở thực vật có hoa, hạt phấn mang giao tử đực; noãn chứa giao tử cái. Không gọi bản thân hạt phấn là hợp tử.
Bài luyện
Trong sinh sản hữu tính, hợp tử hình thành bằng cách nào?
Đây là cơ sở sinh sản sinh dưỡng, không phải tạo hợp tử.
Đúng: sự thụ tinh tạo hợp tử.
Thụ phấn chưa đồng nghĩa với thụ tinh.
Ghép không phải hợp nhất giao tử.
Lời giải
Hợp tử được tạo khi giao tử đực kết hợp với giao tử cái. Sự ra rễ của thân, ghép cành hoặc chỉ đưa hạt phấn tới đầu nhụy không tự tạo hợp tử. Đáp án B.
Nhị và nhụy là các bộ phận sinh sản

Hoa là cơ quan sinh sản của thực vật có hoa. Trên mô hình hoa lưỡng tính, cần nhận đúng hai bộ phận sinh sản:
- **Nhị** gồm chỉ nhị và bao phấn. Bao phấn chứa hạt phấn.
- **Nhụy** gồm đầu nhụy, vòi nhụy và bầu nhụy. Trong bầu nhụy có noãn.
Cánh hoa, lá đài và các phần khác cũng thuộc hoa, nhưng không thay cho nhị và nhụy khi xác định bộ phận sinh sản.
Bài luyện
Noãn nằm trong phần nào của hoa trên mô hình?
Bao phấn chứa hạt phấn, không phải vị trí noãn.
Chỉ nhị nâng bao phấn.
Đúng: bầu nhụy chứa noãn.
Đầu nhụy nhận hạt phấn, không chứa noãn.
Lời giải
Nhụy gồm đầu, vòi và bầu; noãn nằm trong bầu nhụy. Bao phấn thuộc nhị và chứa hạt phấn, còn đầu nhụy là nơi nhận hạt phấn. Đáp án C.
Bài luyện
Cặp bộ phận nào thuộc một nhị?
Đúng: hai phần của nhị.
Cả hai thuộc nhụy.
Cả hai thuộc nhụy.
Đây là các phần khác của hoa.
Lời giải
Nhị gồm chỉ nhị và bao phấn. Đầu, vòi, bầu thuộc nhụy; cánh hoa và lá đài không phải hai phần của nhị. Đáp án A.
Xét bộ phận có trong từng hoa
**Hoa lưỡng tính** có cả nhị và nhụy trong một hoa, như hoa cải, hoa bưởi. **Hoa đơn tính** chỉ mang nhị hoặc chỉ mang nhụy: hoa mang nhị là hoa đực, hoa mang nhụy là hoa cái; gặp ở mướp, bí, dưa chuột.
Phân loại dựa vào **từng hoa**, không dựa riêng vào màu, số cánh hoặc việc trên cùng một cây có cả hoa đực và hoa cái.
Cùng cây nhưng hai hoa riêng
Trên cây mướp, một hoa chỉ có nhị và một hoa khác chỉ có nhụy. Hai hoa ấy đều là hoa đơn tính, lần lượt là hoa đực và hoa cái.
Việc chúng cùng nằm trên một cây không làm mỗi hoa có cả nhị và nhụy. Cần kiểm bộ phận của từng hoa đang được hỏi.
Bài luyện
Một cây có hoa A chỉ mang nhị và hoa B chỉ mang nhụy. Phân loại nào đúng?
Phải xét từng hoa, không cộng bộ phận của hai hoa.
Chỉ có nhị thì hoa A là đơn tính.
Chỉ có nhụy thì hoa B là đơn tính.
Đúng: mỗi hoa chỉ mang một loại bộ phận sinh sản.
Lời giải
Hoa lưỡng tính cần cả nhị và nhụy trong cùng hoa. A chỉ có nhị nên là hoa đực đơn tính; B chỉ có nhụy nên là hoa cái đơn tính, dù chúng ở cùng cây. Đáp án D.