Từ nước và carbon dioxide tạo chất hữu cơ
Thực vật có khả năng dùng **nước và carbon dioxide**, nhờ năng lượng ánh sáng được diệp lục hấp thụ, để tạo chất hữu cơ và giải phóng oxygen. Quá trình ấy gọi là **quang hợp**, diễn ra chủ yếu ở lá.
Trong sơ đồ quang hợp, nguyên liệu là nước và carbon dioxide; sản phẩm là glucose và oxygen. Glucose là một loại đường, thuộc chất hữu cơ. Ánh sáng cung cấp năng lượng, còn diệp lục giúp hấp thụ ánh sáng; không xếp chúng vào hai chất nguyên liệu đã nêu.
Bài luyện
Hai nguyên liệu trong sơ đồ quang hợp là gì?
Đúng: đây là hai chất được dùng để tổng hợp chất hữu cơ.
Đây là các sản phẩm, không phải nguyên liệu.
Ánh sáng và diệp lục là điều kiện trong sơ đồ, không phải hai chất nguyên liệu.
Oxygen là sản phẩm, ánh sáng là nguồn năng lượng.
Lời giải
Quang hợp sử dụng nước và carbon dioxide để tổng hợp chất hữu cơ, đồng thời giải phóng oxygen. Ánh sáng cung cấp năng lượng, diệp lục hấp thụ ánh sáng; glucose và oxygen nằm phía sản phẩm. Đáp án A.
Đọc hai phía của mũi tên
Viết sơ đồ bằng chữ: **Nước + Carbon dioxide → Glucose + Oxygen**, với ánh sáng và diệp lục là điều kiện của quá trình.
Phía trái là các chất dùng vào, phía phải là các chất tạo thành. Glucose có thể được cây chuyển thành tinh bột để dự trữ. Không vì tìm thấy tinh bột trong lá mà đổi oxygen sang phía nguyên liệu hoặc coi tinh bột là chất lấy sẵn từ không khí.
Bài luyện
Cặp chất nào nằm phía sản phẩm trong sơ đồ quang hợp bằng chữ?
Nước là nguyên liệu trong sơ đồ.
Carbon dioxide là nguyên liệu.
Đúng: cả hai đều là sản phẩm.
Diệp lục không là sản phẩm, carbon dioxide là nguyên liệu.
Lời giải
Sơ đồ có nước + carbon dioxide ở trái và glucose + oxygen ở phải. Vì thế cặp sản phẩm là glucose và oxygen. Glucose có thể được chuyển thành tinh bột dự trữ sau đó. Đáp án C.
Biến đổi chất đi cùng tích trữ năng lượng
Trong quang hợp, nước và carbon dioxide tham gia tạo chất hữu cơ, oxygen được giải phóng. Đồng thời, năng lượng ánh sáng chuyển thành **hóa năng tích trữ trong chất hữu cơ**.
Vì vậy, quang hợp thể hiện cả trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng. Cây không chỉ “đổi khí”, cũng không biến ánh sáng thành một chất nguyên liệu thay cho nước và carbon dioxide.
Bài luyện
Kết quả nào thể hiện chuyển hóa năng lượng trong quang hợp?
Khí đi vào mới nói việc trao đổi chất, chưa nêu chuyển hóa năng lượng.
Đúng: nêu được dạng năng lượng nhận vào và dạng được tích trữ.
Năng lượng được tích trữ trong chất hữu cơ, không quy toàn bộ cho oxygen.
Năng lượng còn được tích trữ qua tổng hợp chất hữu cơ.
Lời giải
Ánh sáng cung cấp năng lượng cho quá trình tổng hợp chất hữu cơ từ nước và carbon dioxide. Một phần năng lượng ấy được tích trữ trong sản phẩm dưới dạng hóa năng. Đáp án B.