Mỗi bộ phận giúp một khâu của quá trình
Lá là cơ quan quang hợp chủ yếu. Quang hợp diễn ra trong **lục lạp**, bào quan chứa diệp lục ở các tế bào thích hợp của lá.
| Bộ phận hoặc đặc điểm | Vai trò đối với quang hợp |
|---|---|
| Phiến lá mỏng, diện tích bề mặt lớn | Thuận lợi nhận ánh sáng và trao đổi khí |
| Gân lá | Vận chuyển nước đến lá và chất hữu cơ tới nơi sử dụng, dự trữ |
| Khí khổng ở biểu bì | Cho các khí trao đổi giữa bên trong lá và môi trường |
| Lục lạp chứa diệp lục | Hấp thụ ánh sáng để thực hiện quang hợp |
Không nhầm **lá** là cơ quan với **lục lạp** là bào quan trong tế bào. Gân vận chuyển chất, không thay khí khổng làm đường trao đổi khí với không khí bên ngoài.
Bài luyện
Bào quan nào chứa diệp lục và thực hiện quang hợp trong tế bào lá?
Màng tế bào không được coi là diệp lục.
Không bào không thay cho lục lạp trong quang hợp.
Đúng: lục lạp là bào quan quang hợp.
Gân lá không phải một bào quan trong tế bào.
Lời giải
Quang hợp diễn ra ở lục lạp chứa diệp lục. Lá là cơ quan gồm nhiều tế bào, còn gân lá là bộ phận vận chuyển chất; không đồng nhất chúng với một bào quan. Đáp án C.
CO₂ đi vào lá qua đâu?
Trong quá trình quang hợp, carbon dioxide từ không khí có thể đi qua khí khổng vào lá. Nước được vận chuyển đến lá qua hệ thống mạch trong gân; chất hữu cơ tạo thành có thể được chuyển đi sử dụng hoặc dự trữ.
Khí khổng tham gia trao đổi khí, không phải nơi tự tạo glucose. Glucose được tổng hợp qua quang hợp ở lục lạp. Số lượng khí khổng trên hai mặt lá tùy loài, không khẳng định mọi lá đều có cách phân bố giống nhau.
Bài luyện
Bộ phận nào là đường trao đổi CO₂ giữa không khí ngoài và bên trong lá?
Đúng: khí khổng là đường trao đổi khí.
Gân vận chuyển chất; không thay khí khổng làm lỗ trao đổi với không khí.
Cuống nối lá với thân, không phải đường trao đổi khí được nêu.
Tinh bột là chất dự trữ, không phải lỗ ở biểu bì.
Lời giải
Khí khổng ở biểu bì cho khí trao đổi giữa không khí và bên trong lá. Gân có vai trò vận chuyển nước và chất hữu cơ; glucose hay tinh bột không phải cấu trúc mở cho khí đi qua. Đáp án A.
Chủ yếu ở lá, không có nghĩa chỉ ở lá
Ở xương rồng, lá biến đổi thành gai, còn phần thân xanh thực hiện quang hợp. Những bộ phận xanh có tế bào chứa lục lạp thích hợp cũng có thể quang hợp.
Vì thế, khi xét một cây, cần nhìn vào cấu tạo và chức năng của bộ phận ấy. Không kết luận cây có lá biến thành gai thì hoàn toàn không tổng hợp được chất hữu cơ.
Bài luyện
Xương rồng có lá biến thành gai nhưng thân xanh. Bộ phận nào thực hiện quang hợp chủ yếu trong ví dụ này?
Gai không được coi có chức năng quang hợp như phiến lá xanh.
Hút nước không có nghĩa rễ thay cơ quan quang hợp.
Cây còn có phần thân xanh quang hợp.
Đúng: nhận ra bộ phận xanh khác có thể đảm nhiệm chức năng.
Lời giải
Thân xanh của xương rồng có tế bào chứa lục lạp thích hợp để quang hợp. Lá là cơ quan chủ yếu ở nhiều cây, nhưng lá biến thành gai không có nghĩa toàn cây không quang hợp. Đáp án D.