btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Định luật phản xạ ánh sáng và cách vẽ tia

Lưu trên thiết bị này
Ánh sáng · Chọn bài khác

Góc tới đo với pháp tuyến, không đo với mặt gương

Gương nằm ngang, I trên gương. Pháp tuyến IN thẳng đứng nét đứt. Tia SI từ trên trái tới I; IR từ I lên phải. Hai góc i và i′ nằm giữa tia và pháp tuyến, kí hiệu vuông góc ở gương.
Mũi tên tới hướng vào I, mũi tên phản xạ hướng ra xa I. Hai góc đều tính với pháp tuyến.
Ánh sáng gặp gương bị hắt trở lại môi trường cũ là **phản xạ ánh sáng**. Trong hình, tia từ S tới gương là **tia tới SI**; I là **điểm tới**; tia từ I đi ra R là **tia phản xạ IR**. Đường IN vuông góc mặt gương tại I là **pháp tuyến**. **Góc tới i** là góc giữa tia tới và pháp tuyến; **góc phản xạ i′** là góc giữa tia phản xạ và pháp tuyến. Cả hai đo từ pháp tuyến về phía có tia. Góc giữa tia và mặt gương là góc khác. **Mặt phẳng tới** là mặt phẳng chứa tia tới và pháp tuyến tại điểm tới; trong hình này là mặt phẳng tờ giấy.

Bài luyện

Tia tới hợp với mặt gương góc 35°. Góc tới là bao nhiêu?
Chọn một đáp án

Đổi góc tới, đo góc phản xạ

Thí nghiệm ở trường dùng gương phẳng, đèn tạo chùm hẹp và bảng chia độ có hai nửa. Đặt gương theo đường chuẩn, pháp tuyến ở vạch 0°. Cho tia tới đi là là trên nửa bảng bên tới; nửa còn lại hứng vệt phản xạ. Khi hai nửa cùng một mặt phẳng, thấy vệt phản xạ trên nửa hứng. Xoay nửa hứng ra khỏi mặt phẳng ấy thì không còn vệt trên nửa hứng; điều đó không có nghĩa gương ngừng phản xạ. Đưa nửa hứng về, lần lượt đổi góc tới, đọc và ghi góc phản xạ. Dữ liệu minh họa, không phải kết quả đo thật: | Góc tới i | Góc phản xạ i′ | |---|---| | 20° | 20° | | 40° | 40° | | 60° | 60° | Khi đo thực, kết quả có thể xấp xỉ vì vệt có bề rộng và việc đọc thước. Các quan sát giúp rút ra định luật: **tia phản xạ nằm trong mặt phẳng tới; góc phản xạ bằng góc tới**, viết i′ = i.

Bài luyện

Xoay nửa bảng hứng ra khỏi mặt phẳng tới thì không thấy vệt trên nửa bảng ấy. Kết luận nào phù hợp?
Chọn một đáp án

Vẽ từ điểm tới và pháp tuyến

Với góc tới 30°, đánh dấu I trên gương rồi vẽ pháp tuyến vuông góc tại I. Vẽ tia tới hướng vào I, tạo góc 30° với pháp tuyến. Ở phía bên kia pháp tuyến trong mặt phẳng tới, vẽ tia phản xạ hướng ra khỏi I cũng tạo góc 30°. Gương thẳng đứng thì pháp tuyến nằm ngang; không giữ pháp tuyến thẳng đứng chỉ vì hình mẫu trước đó như vậy. Nếu tia tới theo pháp tuyến, i = 0° và tia phản xạ trở lại theo đường cũ.

Bài luyện

Gương thẳng đứng, góc tới 30°. Cách vẽ đúng là gì?
Chọn một đáp án

Hai tia tạo góc vuông tại điểm tới

Xét góc tại I giữa hai nửa đường IS và IR ở phía trước gương. Pháp tuyến chia góc ấy thành i và i′. Nếu góc giữa hai tia là 90°, ta có i + i′ = 90°; theo định luật i′ = i, nên mỗi góc bằng 45°. Không lấy 90° làm góc tới: 90° ở đây là tổng hai góc, không phải góc giữa một tia và pháp tuyến.

Bài luyện

Góc tại I giữa IS và IR là 90° trong mặt phẳng tới. Góc tới và góc phản xạ bằng bao nhiêu?
Chọn một đáp án