Thực vật: phân biệt các nhóm chính

Bèo tấm rất nhỏ, cây xoài có tán rộng, cây thông có thể cao lớn. Thực vật không chỉ sống ở một môi trường: có cây trên cạn, cây trong nước ngọt, cây ở vùng nước lợ như đước. Để phân loại, ngoài hình dạng và nơi sống, cần xét cấu tạo, đặc điểm sinh sản. Trong bài này, bốn nhóm chính được tìm hiểu là **Rêu, Dương xỉ, Hạt trần và Hạt kín**.

Mạch dẫn là hệ thống giúp vận chuyển nước, chất khoáng và chất hữu cơ trong cây. Dựa vào cấu tạo này, phân biệt: | Nhóm | Đặc điểm và đại diện trong bài | |---|---| | Thực vật không có mạch | Không có hệ mạch dẫn; đại diện là rêu | | Thực vật có mạch | Có hệ mạch dẫn; gồm dương xỉ, hạt trần, hạt kín | Rêu có những phần dạng thân, lá và rễ giả; rễ giả không phải rễ thật như ở dương xỉ. Dương xỉ có rễ thật, thân, lá và mạch dẫn. Có mạch không đồng nghĩa có hạt: dương xỉ có mạch nhưng sinh sản bằng bào tử, không có hạt.

| Nhóm | Mạch dẫn | Sinh sản, vị trí hạt | Đại diện | |---|---|---|---| | Rêu | Không có | Bằng bào tử, không có hạt | Rêu tường | | Dương xỉ | Có | Bằng bào tử, không có hạt | Dương xỉ, cỏ bợ | | Hạt trần | Có | Bằng hạt, hạt không được bao trong quả | Thông, vạn tuế | | Hạt kín | Có | Có hoa, quả; hạt nằm trong quả | Lúa, đậu, xoài, bí ngô | Rêu thường gặp nơi ẩm; dương xỉ thường gặp nơi ẩm, mát, có lá non cuộn ở đầu ở những đại diện được quan sát. Những dấu hiệu này hỗ trợ nhận biết, nhưng không dùng riêng nơi sống để phân loại. Cây thông có nón, hạt nằm trên các lá noãn hở, không có quả thực sự như quả xoài hay quả bí ngô. Nón thông đôi khi được gọi thông thường là ‘quả thông’, nhưng không phải quả theo nghĩa đang học. Hạt kín rất đa dạng: có cây thân gỗ, cây thân cỏ, cây leo; có nhiều dạng rễ, thân, lá. Không yêu cầu một mẫu cây luôn đang có cả hoa và quả mới xếp được vào Hạt kín.