Thực hành quan sát nguyên sinh vật

Chuẩn bị kính hiển vi có vật kính 10× và 40×, lam, lamen, ống nhỏ giọt, giấy thấm, cốc và mẫu nguyên sinh vật được giáo viên kiểm tra. Có thể dùng tiêu bản chuẩn hoặc ảnh, video kính hiển vi nếu không có mẫu thích hợp. Không tự xuống ao hồ lấy mẫu, không tự nuôi cấy nước ao với rơm, cỏ tại nhà. Mẫu chưa rõ thành phần có thể chứa tác nhân gây hại. Không nếm, ngửi trực tiếp hay để mẫu bắn lên mặt; xử lí mẫu theo hướng dẫn và rửa tay sau thực hành.

1. Chuyển một phần mẫu được cung cấp vào cốc theo hướng dẫn. 2. Nhỏ 1–2 giọt lên lam; đặt lamen nghiêng rồi hạ nhẹ, thấm nước thừa. 3. Quan sát bằng vật kính 10×, tìm vùng có mẫu và chỉnh ảnh rõ. 4. Khi cần, chuyển sang vật kính 40× theo hướng dẫn để xem chi tiết; ghi hình dạng, bộ phận di chuyển thấy được và cách chuyển động. Nếu sinh vật chuyển động quá nhanh, giáo viên có thể hướng dẫn dùng vài sợi bông để hạn chế chuyển động khi làm tiêu bản. Không tự thêm hóa chất nhằm làm mẫu đứng yên. Độ phóng đại toàn phần bằng độ phóng đại thị kính nhân với vật kính. Với thị kính 10×, dùng vật kính 40× thì độ phóng đại toàn phần là 400×, không phải 40×.

| Đặc điểm | Trùng roi xanh | Trùng giày | |---|---|---| | Hình dạng điển hình | Thuôn, gợi hình thoi | Gợi hình đế giày | | Bộ phận di chuyển | Roi bơi | Nhiều lông bơi ngắn | | Lục lạp | Có | Không có | Cần kết hợp những đặc điểm quan sát được và hình mẫu. Không chỉ thấy một vật ‘dài’ rồi gọi ngay là trùng roi. Roi, lông bơi hoặc các phần bên trong có thể không rõ ở mọi tiêu bản; ghi đúng giới hạn quan sát.

Ghi tên mẫu, nguồn mẫu, độ phóng đại; vẽ hình đã quan sát và chú thích bộ phận nhìn rõ. Mô tả chuyển động nếu quan sát mẫu sống; đối chiếu để nêu điểm giống và khác giữa trùng roi, trùng giày. Nếu sử dụng ảnh hoặc video thay cho thực hành trực tiếp, ghi rõ nguồn kết quả. Tiêu bản cố định giúp xem cấu tạo nhưng không thể dùng để quan sát chuyển động sống.