Phân loại thế giới sống

Sách trong thư viện được xếp theo nhóm để dễ tìm. Với thế giới sống có rất nhiều loài, việc sắp xếp thành các nhóm cũng giúp nhận biết, tìm hiểu và nghiên cứu thuận tiện hơn. Phân loại sinh học là sắp xếp sinh vật vào các nhóm dựa trên những đặc điểm phù hợp, chẳng hạn cấu tạo tế bào, tổ chức cơ thể và cách dinh dưỡng. Những sinh vật có nhiều đặc điểm chung được xếp vào cùng nhóm ở một bậc phân loại. Không dùng riêng nơi sống để kết luận các sinh vật cùng một nhóm. Cá và rong biển cùng sống dưới nước nhưng khác nhau về cấu tạo và cách dinh dưỡng.

Các bậc cơ bản được học theo thứ tự: **Giới → ngành → lớp → bộ → họ → chi (giống) → loài.** Một giới gồm các ngành; một ngành gồm các lớp; tiếp tục như vậy tới loài. Loài là bậc nhỏ nhất trong dãy cơ bản này. Các loài gần nhau có thể được xếp trong cùng một chi. Không nhầm ‘lớp’ trong phân loại sinh vật với lớp học. Khi đề hỏi thứ tự từ nhỏ đến lớn, cần đảo ngược dãy trên.

Tên thông thường có thể khác nhau giữa các vùng hoặc ngôn ngữ. Tên khoa học giúp gọi một loài thống nhất khi trao đổi và nghiên cứu. Tên khoa học của loài thường gồm hai từ viết nghiêng: từ thứ nhất là tên chi, viết hoa chữ đầu; từ thứ hai viết thường. Ví dụ: *Apis cerana* là tên khoa học của ong mật châu Á. Cả hai từ tạo thành tên loài, không dùng riêng từ *cerana* làm tên khoa học đầy đủ.

Bài học sử dụng hệ thống năm giới dưới đây. Đây là hệ thống phân loại được trình bày trong SGK, không phải cách phân loại duy nhất trong sinh học. | Giới | Đặc điểm tiêu biểu | Ví dụ | |---|---|---| | Khởi sinh | Cơ thể đơn bào, tế bào nhân sơ | Vi khuẩn | | Nguyên sinh | Tế bào nhân thực, phần lớn cơ thể đơn bào | Trùng giày, trùng roi xanh | | Nấm | Tế bào nhân thực; đơn bào hoặc đa bào; không có diệp lục | Nấm men, nấm rơm | | Thực vật | Cơ thể đa bào, nhân thực; phần lớn có khả năng quang hợp | Cây lúa, cây xoài | | Động vật | Cơ thể đa bào, nhân thực; lấy thức ăn từ sinh vật khác hoặc sản phẩm của chúng | Con mèo, con cá | Khi phân loại, cần kết hợp các đặc điểm. Nấm mọc trên đất như nhiều cây nhưng không vì vậy mà thuộc giới Thực vật.