Nguồn được bổ sung qua quá trình tự nhiên
Nguồn năng lượng tái tạo được tự nhiên bổ sung liên tục hoặc trong thời gian phù hợp với việc sử dụng, như năng lượng Mặt Trời, gió, nước, sinh khối và địa nhiệt.
Than đá, dầu mỏ và khí tự nhiên hình thành rất lâu, không được bổ sung nhanh so với tốc độ con người khai thác. Chúng là nguồn không tái tạo trong phạm vi bài học. Không lấy việc ‘có sẵn trong tự nhiên’ làm tiêu chí duy nhất, vì than cũng có trong tự nhiên.
Bài luyện
Nhóm nào chỉ gồm các nguồn năng lượng tái tạo thông dụng trong bài?
Ba nguồn này không được bổ sung nhanh, thuộc không tái tạo.
Cả ba là các nguồn tái tạo được học.
Xăng và dầu mỏ không phải nguồn tái tạo trong bài.
Than đá và khí tự nhiên làm nhóm không còn chỉ gồm tái tạo.
Lời giải
Mặt Trời, gió, nước chảy thuộc nguồn tái tạo. Các nhóm còn lại có nhiên liệu hóa thạch. Đáp án B.
Các nguồn được khai thác theo những cách khác nhau
| Nguồn | Ví dụ khai thác |
|---|---|
| Mặt Trời | Pin mặt trời tạo điện; thiết bị thu nhiệt làm nóng nước |
| Gió | Gió làm tua-bin quay, hỗ trợ phát điện |
| Nước | Nước chảy làm tua-bin quay |
| Sinh khối | Năng lượng từ vật chất hữu cơ như gỗ, phụ phẩm cây trồng được quản lí phù hợp |
| Địa nhiệt | Khai thác nhiệt bên trong Trái Đất |
Pin mặt trời chuyển năng lượng ánh sáng thành điện năng; bình nước nóng mặt trời khai thác năng lượng để làm nóng nước. Không phải mọi thiết bị dùng Mặt Trời đều phát điện. Tham khảo: [DOE về công nghệ pin mặt trời](https://www.energy.gov/cmei/systems/solar-photovoltaic-technology-basics).
Bài luyện
Điểm phân biệt đúng giữa pin mặt trời và bình nước nóng mặt trời là gì?
Hai thiết bị đang xét khai thác Mặt Trời, không được phân biệt bằng đốt than/dầu.
Tình huống không có mục đích chính là phát âm.
Phân biệt đúng dạng năng lượng được khai thác cho đầu ra chính.
Làm nóng nước có thể không qua bước phát điện.
Lời giải
Pin mặt trời tạo điện từ ánh sáng; thiết bị thu nhiệt mặt trời làm nước nóng lên. Không đồng nhất mọi thiết bị sử dụng Mặt Trời với phát điện. Đáp án C.
Ví dụ: mô hình tua-bin nước
Trong mô hình do giáo viên chuẩn bị, nước chảy làm một cánh quay; trục quay có thể cuốn dây nâng vật nhẹ. Năng lượng từ nước truyền cho cánh, rồi giúp đưa vật lên cao.
Nếu không nối máy phát điện, mô hình chỉ nâng vật, không được báo cáo đã tạo điện. Không tự cắt vỏ lon sắc hoặc lắp nước gần thiết bị điện; dùng mô hình an toàn có hướng dẫn và tiết kiệm nước.
Tái tạo không có nghĩa luôn sẵn dùng hoặc hoàn toàn không tác động
Nguồn Mặt Trời và gió được tự nhiên bổ sung, nhưng khả năng khai thác thay đổi theo thời gian, thời tiết và địa điểm. Nguồn tái tạo có thể giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch, song thiết bị, đất sử dụng và chất thải vẫn cần quản lí.
Tấm pin mặt trời khi vận hành không đốt nhiên liệu để phát điện, nhưng sản xuất và xử lí thiết bị vẫn có tác động môi trường. Tham khảo: [EIA về năng lượng mặt trời và môi trường](https://www.eia.gov/energyexplained/solar/solar-energy-and-the-environment.php).
Với sinh khối, cần giữ và phục hồi nguồn nguyên liệu phù hợp; đốt tùy tiện vẫn có thể gây ô nhiễm. Không xem mọi rác, kể cả nhựa, đều là sinh khối hoặc phá rừng để khai thác chỉ vì gỗ được nêu làm ví dụ.
Bài luyện
Nhận định nào đúng về nguồn năng lượng Mặt Trời?
Ánh sáng nhận được thay đổi theo thời gian và điều kiện.
Tái tạo nói về nguồn; thiết bị vẫn có vòng đời và chất thải.
Có mây ảnh hưởng khai thác, không đổi cách xếp nguồn.
Phân biệt đúng đặc điểm nguồn với điều kiện khai thác và thiết bị.
Lời giải
Mặt Trời là nguồn tái tạo nhưng không bảo đảm đầu ra không đổi; thiết bị vẫn cần sản xuất, sử dụng và xử lí phù hợp. Đáp án D.