Chất tinh khiết, hỗn hợp và dung dịch

Chất tinh khiết chỉ gồm một chất, chẳng hạn mẫu nước tinh khiết. Hỗn hợp có từ hai chất trở lên, chẳng hạn nước muối gồm nước và muối ăn. Không khí, nước biển và sữa đều là hỗn hợp. Trong sinh hoạt, tên gọi một sản phẩm không có nghĩa sản phẩm chỉ chứa một chất: ‘sữa’ không phải tên của một chất tinh khiết. Tính chất hỗn hợp phụ thuộc thành phần và tỉ lệ các chất. Pha thêm nước vào nước đường làm dung dịch bớt ngọt vì tỉ lệ đường giảm; không có nghĩa đường đã biến mất. Đây là ví dụ đời sống, không yêu cầu nếm mẫu thí nghiệm.

Cho một lượng đường vừa đủ vào nước và khuấy đến khi tan hết. Nước đường thu được có thành phần phân bố đều, không phân biệt được các phần riêng bằng mắt thường: đó là hỗn hợp đồng nhất. Trong ví dụ này, đường là **chất tan**, nước là **dung môi**, nước đường là **dung dịch**. Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất của chất tan và dung môi. Một dung dịch có thể không màu hoặc có màu. Trong suốt không đồng nghĩa với ‘chỉ có một chất’: nước muối trong suốt vẫn chứa nước và muối. Nếu cho quá nhiều muối, còn muối rắn ở đáy, toàn bộ cốc gồm dung dịch nước muối và phần muối chưa tan; không gọi toàn bộ cốc là một dung dịch đồng nhất.

| Hỗn hợp | Đặc điểm | Ví dụ rõ ràng | |---|---|---| | Dung dịch | Chất tan phân bố đều trong dung môi | Nước đường đã tan hết | | Huyền phù | Các hạt rắn không tan lơ lửng trong chất lỏng | Bột sắn dây khuấy trong nước nguội | | Nhũ tương | Các giọt chất lỏng phân tán trong chất lỏng khác, không tan vào nhau | Dầu ăn và nước vừa được lắc trộn | Huyền phù và nhũ tương là hỗn hợp không đồng nhất, thường đục. Để yên, nhiều huyền phù có hạt rắn lắng xuống; hỗn hợp dầu ăn và nước có thể tách lớp trở lại. Không chỉ dựa vào màu sắc để phân loại; cần xét thành phần và cách chúng phân bố. Sữa chứa các giọt chất béo phân tán nên là ví dụ nhũ tương quen thuộc, không phải chất tinh khiết.