Bán kính, độ âm điện và tính kim loại

Hai yếu tố cần xét là: - **điện tích hạt nhân:** điện tích dương càng lớn, lực hút electron càng mạnh; - **số lớp electron:** electron ngoài cùng càng xa hạt nhân và bị các lớp trong che chắn nhiều thì lực hút càng yếu. Trong một chu kì, số lớp electron không đổi nhưng điện tích hạt nhân tăng. Trong một nhóm A, đi từ trên xuống dưới, số lớp electron tăng.

- Trong một chu kì, từ trái sang phải: bán kính nguyên tử **giảm dần** vì điện tích hạt nhân tăng trong khi số lớp electron không đổi. - Trong một nhóm A, từ trên xuống dưới: bán kính nguyên tử **tăng dần** vì có thêm lớp electron. Ví dụ, trong chu kì 3: $r_{\mathrm{Na}}>r_{\mathrm{Mg}}>r_{\mathrm{Al}}$. Trong nhóm IA: $r_{\mathrm{K}}>r_{\mathrm{Na}}>r_{\mathrm{Li}}$.

**Năng lượng ion hóa thứ nhất** là năng lượng tối thiểu để tách electron thứ nhất khỏi một mol nguyên tử khí ở trạng thái cơ bản: $$\mathrm{X(g)}\rightarrow\mathrm{X^+(g)}+e.$$ Trong một chu kì, năng lượng ion hóa thứ nhất có xu hướng tăng; trong một nhóm A, có xu hướng giảm. **Độ âm điện** đặc trưng cho khả năng hút electron của nguyên tử khi tạo liên kết. Trong một chu kì, độ âm điện tăng từ trái sang phải; trong một nhóm A, giảm từ trên xuống dưới. Fluorine có độ âm điện lớn nhất.

Tính kim loại thể hiện xu hướng nguyên tử nhường electron; tính phi kim thể hiện xu hướng nguyên tử nhận electron. - Trong một chu kì: tính kim loại giảm, tính phi kim tăng. - Trong một nhóm A: tính kim loại tăng, tính phi kim giảm khi đi từ trên xuống. Các xu hướng này phù hợp với sự thay đổi lực hút giữa hạt nhân và electron lớp ngoài cùng.