Sulfuric acid loãng và đặc

H₂SO₄ loãng phản ứng với base, oxide base, carbonate và kim loại đứng trước H trong điều kiện phù hợp: $$\mathrm{Fe+H_2SO_4\rightarrow FeSO_4+H_2\uparrow},$$ $$\mathrm{H_2SO_4+2NaOH\rightarrow Na_2SO_4+2H_2O}.$$ Với NaOH không đủ, có thể tạo NaHSO₄. Phải dựa vào tỉ lệ mol để xác định muối acid hay muối trung hòa.

H₂SO₄ đặc, nóng oxi hóa được nhiều kim loại đứng sau H, thường tạo SO₂: $$\mathrm{Cu+2H_2SO_4(đặc)\xrightarrow{t^\circ}CuSO_4+SO_2+2H_2O}.$$ Cu từ 0 lên +2; S trong một phần H₂SO₄ giảm từ +6 xuống +4. Vì vậy H₂SO₄ là chất oxi hóa và không tạo H₂. Điều kiện “đặc, nóng” là một phần của phản ứng. Không dùng phương trình này cho H₂SO₄ loãng.

H₂SO₄ đặc hút nước mạnh và có thể tách H, O theo tỉ lệ của nước khỏi một số hợp chất hữu cơ, làm đường bị than hóa. Đây là tính háo nước, khác với việc hòa tan vật lí đơn thuần. Acid đặc gây bỏng nặng và quá trình pha loãng tỏa nhiều nhiệt. Luôn cho acid từ từ vào nước, khuấy và làm mát phù hợp; không đổ nước vào acid đặc.

Khi acid dính da trong tình huống thực tế, cần loại bỏ nguồn tiếp xúc và rửa ngay bằng nhiều nước theo hướng dẫn an toàn, đồng thời tìm trợ giúp y tế phù hợp. Không tự thêm base để “trung hòa” trên da vì phản ứng có thể tỏa nhiệt và làm tổn thương nặng hơn. Phần này là nguyên tắc an toàn, không thay thế quy trình của phòng thí nghiệm hoặc cơ sở y tế.