btvn.vn

Đọc phổ hồng ngoại IR

Lưu trên thiết bị này
Đại cương hóa học hữu cơ · Chọn bài khác

Mở đầu

Phổ IR là một đồ thị, nhưng điều cần đọc trước không phải mọi đỉnh nhỏ. Ta xác định trục, tìm tín hiệu đặc trưng rồi đối chiếu bảng nhóm chức.

Trục số sóng và dải hấp thụ

Trục ngang của phổ IR thường là số sóng $\tilde\nu$, đơn vị cm⁻¹. Trên cách trình bày thường gặp trong SGK, số sóng lớn nằm phía trái; phổ biểu diễn độ truyền qua nên vân hấp thụ hướng xuống. Tín hiệu IR thường là một **dải**, không nhất thiết là một vạch mảnh. Khi đọc phổ cần phối hợp vị trí, độ rộng và cường độ tương đối; một tín hiệu riêng lẻ hiếm khi đủ để khẳng định toàn bộ cấu tạo phân tử.

Kiểm tra nhanh

Dải hấp thụ mạnh khoảng 1700 cm⁻¹ thường gợi ý liên kết nào?
Chọn một đáp án

Các vùng tín hiệu nên nhớ

Phổ IR minh họa alcohol: trục số sóng giảm từ 4000 đến 500 cm⁻¹, độ truyền qua có dải rộng ở 3350 và tín hiệu ở 1050; không phải số đo thực nghiệm.
Phổ IR minh họa alcohol: trục số sóng giảm từ 4000 đến 500 cm⁻¹, độ truyền qua có dải rộng ở 3350 và tín hiệu ở 1050; không phải số đo thực nghiệm.
Mở hình lớn
Các khoảng đặc trưng trong bảng của SGK: - O–H của alcohol: 3500–3200 cm⁻¹. - N–H của amine: 3300–3000 cm⁻¹. - Aldehyde: C–H ở 2830–2695 cm⁻¹ và C=O ở 1740–1685 cm⁻¹. - Ketone: C=O ở 1715–1666 cm⁻¹. - Carboxylic acid: O–H ở 3300–2500 cm⁻¹ và C=O ở 1760–1690 cm⁻¹. - Ester: C=O ở 1750–1715 cm⁻¹. Vị trí thực tế có thể thay đổi theo cấu tạo; phải đối chiếu bảng của đề và phối hợp nhiều tín hiệu.

Cách suy luận từ phổ

1. Tìm dải rộng của O–H hoặc N–H ở vùng số sóng cao. 2. Tìm dải C=O mạnh quanh 1700 cm⁻¹. 3. Đối chiếu các tín hiệu với công thức phân tử và dữ kiện hóa học khác. 4. Chỉ kết luận ở mức dữ kiện cho phép. Ví dụ, một chất có dải rất rộng 2500–3300 cm⁻¹ và dải mạnh gần 1710 cm⁻¹ phù hợp với nhóm –COOH hơn nhóm –OH của alcohol.

Ví dụ mẫu: Đối chiếu dải C=O

Trong bốn chất ethanol, methanol, dimethylamine và acetone, chỉ acetone có nhóm C=O. Vì vậy, phổ có vân hấp thụ 1686 cm⁻¹ nằm trong vùng 1715–1666 cm⁻¹ của ketone phù hợp với acetone. Không thể từ một vân C=O kết luận mọi mẫu đều là acetone; kết luận trên còn dựa vào danh sách chất đã cho.

Luyện tập

Phổ có dải rộng trong vùng 3500–3200 cm⁻¹ nhưng không có dải mạnh quanh 1700 cm⁻¹ phù hợp nhất với loại nào?
Chọn một đáp án

Ghi nhớ

- IR chủ yếu giúp nhận nhóm chức. - Đọc đồng thời vị trí, hình dạng dải và các dữ kiện khác; không đồng nhất đỉnh riêng lẻ với toàn bộ cấu tạo.

Đang học