btvn.vn

Chưng cất và chiết

Lưu trên thiết bị này
Đại cương hóa học hữu cơ · Chọn bài khác

Mở đầu

Tách một chất lỏng khỏi hỗn hợp không luôn cần tạo phản ứng mới. Ta có thể dùng sự khác nhau về tính chất vật lí của các chất.

Chưng cất

Khi đun hỗn hợp chất lỏng, cấu tử dễ bay hơi hơn làm pha hơi giàu cấu tử đó. Hơi được làm lạnh, ngưng tụ và thu lại. - **Chưng cất thường** dùng để tách chất lỏng khỏi chất không bay hơi hoặc tách các chất lỏng có nhiệt độ sôi chênh lệch đủ lớn. - **Chưng cất phân đoạn** dùng khi các chất lỏng tan lẫn hoàn toàn và có nhiệt độ sôi không khác nhau nhiều. - **Chưng cất lôi cuốn hơi nước** có thể tách chất hữu cơ có nhiệt độ sôi cao, không tan trong nước ở nhiệt độ gần nhiệt độ sôi của nước. Trong chưng cất, chất có nhiệt độ sôi thấp hơn bay hơi nhiều hơn, hơi đi qua ống sinh hàn rồi ngưng tụ ở bình hứng.

Kiểm tra nhanh

Phương pháp nào được dùng để tách ethanol khỏi hỗn hợp ethanol, nước và bã rượu?
Chọn một đáp án

Chiết lỏng–lỏng và chiết lỏng–rắn

Phễu chiết gồm lớp lỏng trên, lớp lỏng dưới và khóa tháo ở đáy; màu chỉ minh họa vị trí hai pha, không quy định mọi dung môi hữu cơ ở trên.
Phễu chiết gồm lớp lỏng trên, lớp lỏng dưới và khóa tháo ở đáy; màu chỉ minh họa vị trí hai pha, không quy định mọi dung môi hữu cơ ở trên.
Mở hình lớn
Chiết dựa vào khả năng hòa tan khác nhau của chất trong các dung môi. - **Chiết lỏng–lỏng:** chuyển chất tan từ dung dịch ban đầu sang một dung môi không trộn lẫn với dung môi ban đầu và hòa tan tốt chất cần tách. Sau khi lắc, để phân lớp rồi dùng phễu chiết tách hai pha. - **Chiết lỏng–rắn:** dùng dung môi hòa tan chất cần lấy ra khỏi hỗn hợp rắn, như pha trà hoặc ngâm dược liệu. Trong phễu chiết, pha có khối lượng riêng lớn hơn nằm dưới; không mặc định pha hữu cơ luôn ở trên.

Chọn dung môi và cách chiết

Dung môi chiết phải hòa tan tốt chất cần tách, không trộn lẫn với pha còn lại trong chiết lỏng–lỏng và không phản ứng ngoài ý muốn với mẫu. Chiết lặp lại vài lần giúp chuyển phần lớn chất cần tách sang dung môi chiết. Sau đó có thể chưng cất dung môi ở điều kiện phù hợp để thu chất hữu cơ.

Ví dụ mẫu

β-carotene trong mẫu nước ép cà rốt được chiết sang hexane trong thí nghiệm phù hợp vì chất ít phân cực tan tốt hơn trong pha hữu cơ này. Pha hexane nhẹ hơn nước nằm trên và mang màu vàng cam. > **Dễ nhầm:** Màu cho biết chất màu đã chuyển pha, không chứng minh toàn bộ tạp chất đã được loại.

Luyện tập

Hai chất lỏng không trộn lẫn tạo hai lớp trong phễu chiết. Căn cứ nào xác định lớp dưới?
Chọn một đáp án

Ghi nhớ

- Chưng cất dựa vào độ bay hơi; chiết dựa vào độ tan và sự phân bố giữa hai dung môi không trộn lẫn. - Luôn chọn phương pháp theo tính chất của hệ thực tế.

Đang học