Carboxylic acid: cấu tạo và tên gọi

Carboxylic acid đơn chức có dạng R–COOH; HCOOH là trường hợp R = H. Trong nhóm carboxyl, C=O và O–H tác động lẫn nhau, làm H của O–H dễ tách hơn trong alcohol. Carbon của –COOH ở trạng thái lai hóa sp²; vùng nhóm carboxyl gần phẳng với góc liên kết khoảng 120°. Carbon này được tính vào mạch chính và luôn mang số 1 khi gọi tên acid mạch hở.

Tên thay thế được tạo từ tên hydrocarbon tương ứng kể cả carbon carboxyl, dùng đuôi **-oic acid**: - HCOOH: methanoic acid, tên thường formic acid; - CH₃COOH: ethanoic acid, tên thường acetic acid; - CH₃CH₂COOH: propanoic acid; - C₆H₅COOH: benzoic acid; - HOOC–COOH: ethanedioic acid, tên thường oxalic acid. Với acid nhiều chức, cần tính đủ số nhóm –COOH và dùng hậu tố thích hợp.

Carboxylic acid tạo liên kết hydrogen mạnh và có thể ghép thành dimer, nên nhiệt độ sôi thường cao hơn alcohol hoặc hợp chất carbonyl có phân tử khối gần nhau. Acid mạch ngắn là chất lỏng, có mùi chua nồng và tan tốt trong nước; acid mạch dài là chất rắn dạng sáp và ít tan hơn. Khi gốc hydrocarbon dài lên, phần kị nước tăng nên độ tan giảm.