Cân bằng bằng phương pháp electron

Phương pháp thăng bằng electron theo trình tự quen thuộc: 1. Xác định nguyên tố đổi số oxi hóa, chất khử và chất oxi hóa. 2. Viết quá trình nhường, nhận electron theo sự thay đổi số oxi hóa. 3. Chọn hệ số để tổng electron nhường bằng tổng electron nhận. 4. Đặt hệ số vào sơ đồ, cân bằng các nguyên tố còn lại; kiểm lại nguyên tử và điện tích nếu là phương trình ion. Ví dụ Fe + O₂ → Fe₂O₃. Fe từ 0 lên +3, mỗi Fe nhường 3e. Mỗi O từ 0 xuống −2 nhận 2e, mỗi O₂ nhận 4e. Bội chung 12 cho 4Fe và 3O₂, nên: $$\mathrm{4Fe+3O_2\rightarrow2Fe_2O_3}.$$ Các kí hiệu số oxi hóa trong bước electron là cách ghi quy ước, không khẳng định luôn có ion Fe³⁺ tự do trong chất rắn hoặc nguyên tử O²⁻ tách rời. Với acid vừa cung cấp môi trường vừa chứa nguyên tố nhận electron, hệ số acid không chỉ bằng số nguyên tử bị khử. Ví dụ Cu tác dụng HNO₃ loãng, giả sử sản phẩm khử duy nhất NO: $$\mathrm{3Cu+8HNO_3\rightarrow3Cu(NO_3)_2+2NO+4H_2O}.$$ Ba Cu nhường 6e, hai N từ +5 xuống +2 nhận 6e. Có hai N bị khử nhưng cần tổng tám HNO₃ vì sáu nhóm nitrate còn nằm trong muối. Môi trường quyết định chất tham gia và sản phẩm. Khi đề cho MnO₄⁻ chuyển thành MnO₂ trong môi trường base, Mn +7 nhận 3e; nếu trong acid chuyển Mn²⁺ thì nhận 5e. Không dùng chung một tỉ lệ cho hai trường hợp. Phương trình ion trong base có thể cân bằng H, O bằng H₂O và OH⁻. Cuối cùng điện tích hai vế phải bằng nhau. Không đổi chỉ số công thức hóa học để cân bằng; chỉ thay hệ số.