Alcohol: cấu tạo, bậc và tên gọi

Theo số nhóm OH có alcohol đơn chức, hai chức, đa chức. Theo bậc carbon mang OH có alcohol bậc I, II, III. - CH₃OH: được xem là alcohol bậc I; - CH₃CH₂OH: đơn chức, bậc I. - CH₃CH(OH)CH₃: đơn chức, bậc II. - (CH₃)₃COH: đơn chức, bậc III. - HOCH₂CH₂OH: hai chức; mỗi carbon mang OH là bậc I. “Hai chức” không đồng nghĩa “bậc II”; hai cách phân loại trả lời hai câu hỏi khác nhau.

Chọn mạch chính dài nhất chứa carbon mang OH, đánh số để OH có vị trí nhỏ nhất, đổi đuôi alkane thành -ol và ghi vị trí. - CH₃CH₂OH: ethanol; - CH₃CH(OH)CH₃: propan-2-ol; - HOCH₂CH₂OH: ethane-1,2-diol. Vị trí OH được ưu tiên hơn vị trí nhánh carbon khi đánh số mạch chính.

Liên kết O–H và C–O đều phân cực về phía oxygen. Nhờ nhóm O–H, các phân tử alcohol tạo liên kết hydrogen với nhau và với nước. Vì vậy alcohol có nhiệt độ sôi cao hơn hydrocarbon hoặc dẫn xuất halogen có phân tử khối gần tương đương. Ở điều kiện thường, alcohol no, đơn chức C₁–C₁₂ là chất lỏng; từ C₁₃ trở lên là chất rắn. Methanol, ethanol và propan-1-ol tan vô hạn trong nước; khi mạch carbon dài hơn, phần kị nước tăng nên độ tan giảm. Polyalcohol như ethylene glycol, glycerol tạo nhiều liên kết hydrogen nên có nhiệt độ sôi cao và tan tốt trong nước.