Đọc vị trí theo những quan hệ cụ thể
Việt Nam nằm trên bán đảo Đông Dương, gần trung tâm khu vực Đông Nam Á. Trên đất liền, nước ta tiếp giáp Trung Quốc, Lào và Cam-pu-chia; lãnh thổ nằm ven Biển Đông, thông ra Thái Bình Dương.
Mô tả vị trí cần nêu đối tượng tham chiếu. “Ở Đông Nam Á” cho biết khu vực; “ven Biển Đông” cho biết quan hệ với biển. Hai nhận xét bổ sung cho nhau.
Vị trí trong các đới tự nhiên
Lãnh thổ Việt Nam nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc và thuộc khu vực gió mùa châu Á. Những điều kiện này liên quan đến nền nhiệt cao và sự thay đổi hoạt động của các khối khí theo mùa.
Vị trí gần các vành đai sinh khoáng lớn và trên đường di lưu của nhiều loài sinh vật góp phần tạo sự đa dạng tài nguyên. Đặc điểm cụ thể còn chịu tác động của lịch sử địa chất, địa hình và những yếu tố khác.
Thực hiện trên bản đồ
Mở bản đồ hành chính năm 2025 trong hình 1.1. Dựa vào bản đồ phụ Việt Nam trong Đông Nam Á để xác định bán đảo, biển, đại dương và ba nước tiếp giáp đất liền. Sau đó dùng chú giải bản đồ chính để phân biệt địa giới tỉnh với biên giới quốc gia. Một đường địa giới trong nước không phải đường chia Việt Nam với nước khác.
Bài luyện
Cách mô tả nào thể hiện đúng vị trí tương đối của Việt Nam?
Đại Tây Dương không phải đại dương gắn với Biển Đông trong vị trí này.
Việt Nam nằm ven Biển Đông.
Khu vực của Việt Nam là Đông Nam Á.
Đúng. Bán đảo Đông Dương xác định vị trí trên lục địa; ven Biển Đông xác định quan hệ với biển.
Lời giải
Bán đảo Đông Dương xác định vị trí trên lục địa; ven Biển Đông xác định quan hệ với biển.
Bài luyện
Nhóm nào gồm đủ ba nước giáp Việt Nam trên đất liền?
Ma-lai-xi-a không có biên giới đất liền với Việt Nam.
Phi-líp-pin không có biên giới đất liền với Việt Nam.
Đúng. Đối chiếu hình 1.1: ba nước tiếp giáp đất liền là Trung Quốc, Lào và Cam-pu-chia; quan hệ giáp biển là phạm vi khác.
Thái Lan không thay cho Lào trong nhóm tiếp giáp đất liền.
Lời giải
Đối chiếu hình 1.1: ba nước tiếp giáp đất liền là Trung Quốc, Lào và Cam-pu-chia; quan hệ giáp biển là phạm vi khác.
Bài luyện
Điều kiện vị trí nào liên quan trực tiếp đến nền nhiệt cao của Việt Nam?
Điều này trái với vị trí của lãnh thổ Việt Nam.
Đúng. Vị trí nội chí tuyến gắn góc nhập xạ lớn và lượng bức xạ nhận được nhiều; độ cao và yếu tố khác làm nhiệt độ phân hóa.
Vị trí nội chí tuyến gắn nền nhiệt; Việt Nam vẫn có gió hoạt động theo mùa.
Biển tác động nhiệt–ẩm, nhưng cơ sở bức xạ lớn cần xét vị trí nội chí tuyến.
Lời giải
Vị trí nội chí tuyến gắn góc nhập xạ lớn và lượng bức xạ nhận được nhiều; độ cao và yếu tố khác làm nhiệt độ phân hóa.
Bài luyện
Khi đọc hình 1.1, thao tác nào giúp tránh nhầm phạm vi tỉnh với quốc gia?
Đúng. Chú giải quy định ý nghĩa kí hiệu; cần phân biệt đường địa giới hành chính với biên giới quốc gia trước khi mô tả.
Các loại đường có ý nghĩa khác nhau.
Màu không thay ý nghĩa các kí hiệu đường.
Phải đối chiếu hai loại kí hiệu trong chú giải, không đồng nhất do cùng là đường.
Lời giải
Chú giải quy định ý nghĩa kí hiệu; cần phân biệt đường địa giới hành chính với biên giới quốc gia trước khi mô tả.
Đang học